Για μια Ελλάδα αρχαία

Παρά τους όρκους αφοσίωσης προς την Τρόικα για άμεσες μεταρρυθμίσεις, τη διακήρυξη σωτηρίας της πατρίδας και την ξεκαρφωτική ομιλία Βορίδη ("για όλα φταίει ο Ανδρέας Π."), δεν υπήρχε καμία αμφιβολία ότι και ο Αντώνης Σαμαράς επιδιώκει να χαϊδέψει τα αυτιά του σταθερά δυνατότερου - αν και όχι πλειοψηφικού - ρεύματος της ελληνικής κοινωνίας:

Του ενός τρίτου (πάνω-κάτω) που νοσταλγεί τη διακυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου και συγκεκριμένα την τετραετία 1981-1985 - δείτε σχετική ανάρτηση αυτού του ιστολογίου από τον Οκτώβριο του 2011, εδώ.

Η επαναφορά του συνθήματος-ζόμπι, "νέα Ελλάδα", στον επίλογο του συνεδρίου της ΝΔ σήμερα, μόνο με αυτή την τακτική μπορεί να συνδεθεί.

Πολύ πριν οικειοποιηθούν άλλοι (ο κακόμοιρος Ανδρέας Λοβέρδος και ένας παγκοσμίως άγνωστος ονόματι Ηλίας Μαρκόπουλος) τον τίτλο αυτό για τις πολιτικές τους κινήσεις, ο μεταπολιτευτικός δικομματισμός είχε καταφέρει κάτι απίστευτο - συμβολικό, ίσως, για την μετέπειτα συμπόρευση των δύο πάλαι ποτέ πόλων:

Το συγκεκριμένο σλόγκαν ενώνει, κατά κάποιο τρόπο, Πασόκ και Νέα Δημοκρατία.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου, στη νίκη-τομή του 1981, γινόταν δεκτός από τα πλήθη με την ιαχή: "Μαζί σου / Αντρέα / για μια Ελλάδα νέα".

Τέσσερα χρόνια μετά, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης χρησιμοποίησε για λογαριασμό της αντιπολίτευσης τις ίδιες δύο λέξεις, κάτι που είχε επισημάνει και το Time σε ένα από τα λίγα, τότε, πρωτοσέλιδα που αφιέρωσε στη χώρα μας (ευτυχισμένες εποχές, όταν δεν ασχολούνταν μαζί μας, πιστέψτε με).

"...Adopting the slogan Nea Ellada (New Greece)..." σχολίαζε το περιοδικό. Υιοθετήθηκε το σύνθημα, φυσικά, δεν ανακαλύφθηκε από όσους συνέθεσαν τις αλήστου μνήμης αφίσες με το "Φιλελεύθερη, Νέα Ελλάδα", που τοποθετήθηκαν (πάνω και αντίστοιχα κάτω από άλλες) σε πάμπολλα σημεία της επικράτειας, στην προσπάθεια να αποσπάσουν την προσοχή όλων μας και την ψήφο των πολιτών.

Η νέα Ελλάδα, κοινό και κοινότοπο "motto", ενώνει τις δεινοσαυρικές πολιτικές δυνάμεις. Εμείς που θέλουμε να ακούσουμε, να δούμε και κυρίως να αγγίξουμε κάτι καινούργιο, πού μπορούμε να χτυπήσουμε το κεφάλι μας;

 

Χαμένοι χώροι

Στην Κόρινθο γίνονται αυτές τις μέρες οι εκδηλώσεις του Φαντάσου την Πόλη. Πρόλαβα και είδα στα γρήγορα μακέτες και πάνελ από προτεινόμενες πολεοδομικές παρεμβάσεις καθώς και την παράσταση στον παλιό σιδηροδρομικό σταθμό σήμερα Τετάρτη 19/6.

Ξεκινάω με τις πολεοδομικές παρεμβάσεις που πάντα με ενδιαφέρουν, πείτε το και απωθημένο - σε μια δεύτερη ζωή θα διάλεγα το μεταπτυχιακό πολεοδομίας και περιφερειολογίας του LSE, στο οποίο με είχαν δεχτεί. Μπορεί να μην απέκτησα τις εξειδικευμένες γνώσεις αλλά στον τομέα αυτό βλέπω το απαραίτητο πλαίσιο στο οποίο πρέπει να ταιριάζουν τα στοιχεία του "δικού μου" αντικειμένου (συγκοινωνιακά-κυκλοφοριακά). Νιώθω επίσης ότι μπορώ να μιλήσω για μια πόλη στην οποία έκλεισα ήδη 6 χρόνια.

Κοινό πρόβλημα πολλών πόλεων, μικρών και μεγάλων, είναι διάφοροι "χαμένοι χώροι" που επιδιώκεται να ανακτηθούν και να αξιοποιηθούν. Στην Κόρινθο το εμφανέστερο τέτοιο παράδειγμα είναι η περιοχή του μετρικού σιδηροδρομικού σταθμού και ο συνεχόμενος χώρος στα δυτικά του μέχρι την παραλία.

Τέτοιες δουλειές θέλουν χρήμα αλλά και καλή διαχείριση αυτού. Κακό παράδειγμα είναι τα όσα έχουν έως τώρα γίνει, που δείχνουν αποσπασματικά. Η παραλιακή διαμόρφωση, με τα μπλόκια, τον τσιμεντένιο διάδρομο, τα κακόμοιρα τα δεντράκια, είναι ασχημότερη και από το τουρκικό Κουσάντασι. Ο δρόμος, που αποτελεί συντόμευση ανάμεσα στο κέντρο και την Ποσειδωνία, διασχίζεται με ουκ αμελητέα ταχύτητα από αυτοκίνητα και του λείπει η σαφής, ασφαλής οριοθέτηση μεταξύ χώρων κίνησης, στάθμευσης και ήπιων χρήσεων (πεζοί, ποδήλατα). Παραδίπλα, οι τοίχοι του σιδηροδρομικού σταθμού γκρεμίστηκαν, αλλά δεν είναι σαφές το συνολικό όραμα.

Ο σχεδιασμός του μέλλοντος δεν είναι το δυνατότερό μας σημείο. Εκεί όπου "διαπρέπουμε" είναι στην αναβίωση της ιστορίας, χωρίς να περιοριζόμαστε στην καλή γνώση και την αποδοχή της (και χωρίς να επιτυγχάνουμε καν αυτά τα δύο). Κι αυτό μας φέρνει στη σημερινή εκδήλωση, στο θεατρικό δρώμενο με βασικό θέμα το "πότε θα ξεκινήσει και πάλι να λειτουργεί το τραίνο" - το παλιό, μετρικό τραίνο, παράλληλα με το οποίο ήδη λειτουργεί (με όλα της τα ζητήματα) σύγχρονη γραμμή κανονικού εύρους. Μου ειπώθηκε μάλιστα ότι (υποθέτω από "φορείς" ή συλλόγους) θα αναζητηθεί χρηματοδότηση για την αποκατάσταση του συνόλου του πελοποννησιακού μετρικού δικτύου, έτσι ώστε να είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμο για λειτουργία (για να επιτελέσει ποιο ακριβώς μεταφορικό έργο; Λεπτομέρειες, τώρα...).

Στα θετικά, πάντως, της αποψινής βραδιάς ήταν το όμορφο τάνγκο στην παλιά αποβάθρα, το κέφι αρκετών από τους συμμετέχοντες και η ίδια η παρουσία πολλών από τους ενδιαφέροντες ανθρώπους της πόλης. Πρέπει επίσης να ειπωθεί ότι η όλη εκδήλωση δεν θα ήταν εφικτή αν δεν είχε ξεκινήσει πέρυσι το καλοκαίρι η λειτουργία του χώρου "φιλοξενίας" λαθρομεταναστών στο προσωρινό στρατόπεδο - εναντίον της οποίας ξιφουλκούσαν και ωρύονταν πολλοί από όσους απολαυσαν την ατμόσφαιρα του παλιού σταθμού απόψε, ξεχνώντας ποια ήταν η πληθυσμιακή σύνθεση (και η κοινωνική κατάσταση) στα παλιά βαγόνια μέχρι πριν από ένα χρόνο.

Στα αρνητικά θα συμπεριλάβω την προβληματική ανακοίνωση του χρόνου έναρξης (19:30 κατά την αφίσα, 19:00 κατά το ανακοινωθέν!), την ασάφεια ως προς το πού έπρεπε να βρίσκονται οι θεατές (καμία έστω και πρόχειρη σήμανση) και τα παρεπόμενά της: αναίτιες "απαγορεύσεις" μετακίνησης κοινού, άκομψες παρατηρήσεις στους επισκέπτες όπως "Αργήσατε!" - δεν το λες αυτό όταν είσαι "φάουλ" στην ανακοίνωση των χρόνων.

Τουλάχιστον, μια και στις παρούσες συγκυρίες δεν μπορούμε να περιμένουμε, όχι το τεχνητό νησί στην παραλία Καλάμια (μία από τις τολμηρές πολεοδομικές προτάσεις), αλλά ούτε καν τις απλούστερες βελτιώσεις, δεν βλάπτει να κλείνουμε τα μάτια, να κάνουμε λιγάκι τους χαζούς και να ονειρευόμαστε (ό,τι ονειρεύεται ο καθένας τέλος πάντων).

Frozen war, frozen State-TV signal, frozen chimney

Performed live on the ERT front yard by:
Jean-Paul Philippot (EBU President)
Slavoj Zizek (Social Scientist)
Alex Tsipras (Politician)

The chimney has now frozen
And from outside the front gate
Workers are assembled and discussing

The day is now advancing
Their lips are badly bitten
They hoist the banners and then start the marching

Five lorries had been dispatched
After the moon had set
And they came back all filled up with strike-breakers

They left again, still filled up
Nobody will ever pass
Even if we are all forced to immigrate

One month has gone since that time
Machines are getting rusty
The guys are feeling cold and getting hungry

On streets across the city
They're distributing flyers
And asking for support from all the workers

Based on the Greek song of the same tune, Pagose I Tsiminiera

Αιώνια χάλια

Μερικές σκέψεις στο θέμα "ΕΡΤ":

- Από τα εφηβικά μου χρόνια ('80s) με ενοχλούσε το μονοπώλιο της ΕΡΤ όπως και κάθε μονοπώλιο. Είχα μάλιστα πει σε καθηγητή του λυκείου ότι η σχετική διάταξη του Συντάγματος, που έλεγε ότι η ραδιοτηλοψία τελεί υπό τον άμεσο έλεγχο του κράτους, δεν είναι δημοκρατική. Εκείνος (ή εκείνη; Δεν θυμάμαι πια) με κατακεραύνωσε με κρατικίστικα επιχειρήματα και σώπασα, σκεπτόμενος "και όμως, γυρίζει". (Σημείωση: η διάταξη δεν άλλαξε, απλά ο "άμεσος έλεγχος κράτους" έγινε ΕΣΡ.)

- Φανταζόμουν την ιδιωτική τηλεόραση σαν κάποια από τα δορυφορικά που έτυχε να δω κατά καιρούς. Όταν ξεκίνησαν το Μέγκα, ο Αντέννα κι οι άλλοι, απογοητεύτηκα κάπως, είχαν κάτι το φτωχομπινέδικο. Το "Ποντίκι", ο "Σχολιαστής" κι ελάχιστοι άλλοι είχαν επισημάνει την πολιτική διάσταση (Μητσοτάκης, σε αντάλλαγμα για την πτώση Πασόκ-Κοσκωτά) των αδειών ιδιωτικών καναλιών καθώς και τις νομικές ατέλειες. Το βραχύβιο της κυβέρνησης Μητσοτάκη είχε να κάνει και με την κόντρα που αναπτύχθηκε με αντίπαλους τους περισσότερους μεγαλοεκδότες.

- Τα ελληνικά ΜΜΕ (κρατικά και μη) σταδιακά έγιναν τόσο απογοητευτικά στα μάτια μου, που σήμερα έχω ουσιαστικά σταματήσει να αγοράζω έστω και κυριακάτικες εφημερίδες, βλέπω ελάχιστη τηλεόραση (σχεδόν ποτέ ειδήσεις) και ευχαριστώ το Θεό που "κληρονομήσαμε" κάποτε τη δορυφορική κεραία και αυξήθηκαν οι επιλογές (διότι, κάποιες φορές, π.χ. βράδυ καθημερινής, είναι ευχάριστος τρόπος χαλάρωσης το να στηθείς στον καναπέ χαλαρός με το τηλεκοντρόλ).

- Η ΕΡΤ είναι για μένα ό,τι και το ελληνικό Δημόσιο γενικότερα. Θέλει σμίκρυνση. Δεν μπορώ να μην επισημάνω την καλή ποιότητα κάποιων προγραμμάτων σε ράδιο και TV, ούτε τα πλεονεκτήματα από μια υγιή δημόσια ραδιοτηλεόραση όπως συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Δεν με πείθει όμως κανείς ότι τα 3 κανάλια και οι αμέτρητοι ραδιοσταθμοί είναι must. Γιατί ΚΟΣΜΟΣ και 3ο Πρόγραμμα πρέπει να είναι διαφορετικά; Γιατί ΕΡΑΣΠΟΡ και 2ο Πρόγραμμα να μην είναι μαζί; Γιατί όχι ΝΕΤ ως mainstream και μίξη ΕΤ1/ΕΤ3 στο πιο "κουλτουρέ΄";

- Οι "ΔΕΚΟ" δηλ. οι δημόσιες ΑΕ δεν μπορεί να μην υποστούν αυτά που θα υποστεί το ελληνικό Δημόσιο συνολικά. Δεν μπορεί να εξαιρεθούν. Δεν έχω καμία διάθεση να υποστηρίξω αργόμισθους, συνδικαλισταράδες, βύσματα, "χρωματισμένες" διαδηλώσεις. Το συντεταγμένο Κράτος έχει δεσμευτεί να βάλει "χέρι". Δυσάρεστο "χέρι". Μέρος του προβλήματος είναι ότι αυτό το Κράτος δεν έχει κινηθεί γιατί πάντα θέλει να δείχνει ότι πιέζεται από την Τρόικα. Ένα άλλο και ίσως σοβαρότερο μέρος του προβλήματος είναι ότι οι κυβερνητικές πολιτικές δυνάμεις (και κυρίως η ισχυρότερη) ενεργούν με βάση τα κομματικά τους κριτήρια. Μπορεί η Δημάρ να παίζει "τσούκου-τσούκου ball" για να φαίνεται πάντα λίγο αριστερή, αξεπέραστη όμως είναι η ΝΔ που βρίσκει "στα χάλια τους" τους άλλους 2 εταίρους και, χωρίς να νοιάζεται για σοβαρή εξυγίανση στην ΕΡΤ (ή για συνολική διαχείριση του, απαραίτητου, εξορθολογισμού του Δημοσίου - που δεν θα έδινε σε πολλούς το δικαίωμα να πουν ότι "μένουν στο δρόμο με μία πράξη νομοθετικού περιεχομένου"), προχωρά σε αμφίβολης (τουλάχιστον) συνταγματικότητας (και αποτελεσματικότητας...) μεθοδεύσεις, με απειλές εκλογών και άλλες τέτοιες "ομορφιές".

Υστερόγραφο, "επί του πιεστηρίου": Διακοπή ψηφιακών εκπομπών ΕΡΤ "στον αέρα", το ζήσαμε κι αυτό. Στη Θεσσαλονίκη βέβαια ήταν πιο γραφικά, με τα ΜΑΤ και τον Κούβελα στο δασάκι. (Και μη χειρότερα.)

Για χαστούκια είναι ώρες-ώρες αυτός ο γιος μου. Άει στον Κόρακα πια!

Ιστορία και αφηγήματα

Από μικρός στα αγγλικά έμαθα ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές λέξεις που προέρχονται από την κοινή ελληνική ρίζα "ιστορία".

Η αφήγηση λέγεται story. Το επιστημονικό αντικείμενο ονομάζεται history.

Οι καλοί μας φιλόλογοι στο γυμνάσιο μας έδωσαν, επιπροσθέτως, δύο σχετικές γνώσεις:

Πρώτον, τη μεθοδικότητα του Θουκυδίδη, που αποτέλεσε το μέτρο για πολλούς μεταγενέστερους, παρόλο που "πατέρας" της Ιστορίας παραμένει ο αλικαρνασσεύς Ηρόδοτος.

Δεύτερον, την απώτατη καταγωγή της λέξης: από το ρήμα οίδα, που σημαίνει "γνωρίζω". Από την ίδια πηγή, και συγκεκριμένα το θέμα (F)ιστ-, βγαίνει και η επιστήμη.

Η Ιστορία είναι επιστήμη. Διδάσκεται - πολλοί φίλοι και γνωστοί μου σπούδασαν σε "ιστορικό-αρχαιολογικό" πανεπιστημιακό τμήμα. Όπως σε κάθε επιστήμη, υπάρχουν "σχολές", διαφορετικές απόψεις, γνώμες, ερμηνείες. Επίσης υπάρχει μέθοδος, υπάρχουν κριτήρια, στην προσπάθεια να διακρίνεται και να οριοθετείται ένα "ιστορικό γεγονός" και οι συνθήκες του.

Σχεδόν καμία επιστήμη δεν είναι αποκομμένη από την κοινωνία. Και οι ιστορικοί λοιπόν χρειάζεται να συνδιαλέγονται με τους μη ειδικούς, να εκλαϊκεύουν, να δέχονται κριτική - όχι πάντα καλόπιστη.

Μάλιστα, στις σημερινές συνθήκες "εκδημοκρατισμού" της γνώσης, ο ρόλος των ειδικών γίνεται όλο και δυσκολότερος. Το διαδίκτυο δίνει εύκολη πρόσβαση σε "αποστάγματα" ή και λεπτομέρειες για τον καθένα μας - και, στην αντίστροφη κατεύθυνση, διευκολύνει την έκφραση. Η επιστήμη δεν προστατεύεται από υψηλά τείχη.

Αναπόφευκτα, αυτό σημαίνει ότι κάποιοι που μέχρι τώρα δεν το τολμούσαν, σήμερα αισθάνονται αρκετά "ενδυναμωμένοι" ώστε να "βγάλουν γλώσσα". Συχνά, δεν αντιλέγω, έχουν "πάτημα" στις ίδιες τις πρακτικές πολλών επιστημόνων, που θυσιάζουν τις αρχές τους για χάρη του πελάτη τους (χρηματοδότη τους). Χρειάζονται πεπαιδευμένα μυαλά για να βγάλουν άκρη στο δημόσιο διάλογο - και αυτά σπανίζουν.

Ένα ακόμη κομμάτι του "παζλ" είναι η χρήση της Ιστορίας και άλλων επιστημών από τις εξουσίες. Χαρακτηριστικό είναι ένα χθεσινό (9/6/'13) άρθρο του Alexis (Παπαχελά), στο οποίο ουσιαστικά μπλέκει την Ιστορία (history) με το αφήγημα (story). Η μακρόχρονη θητεία του στις ΗΠΑ δεν δικαιολογεί τέτοιες συγχύσεις. Για τους "εθνικούς μύθους" και το "πατριωτικό φρόνημα" μπορούμε να κάνουμε ενδιαφέρουσες και χρήσιμες συζητήσεις. Όσοι παίζουν όμως στο "γήπεδο" της ιστορικής επιστήμης έχουν διαφορετικό αντικείμενο.

Το σχολικό μάθημα ιστορίας είναι άραγε αφήγημα ή μια εισαγωγή στο αντίστοιχο επιστημονικό αντικείμενο (όπως η φυσική ή τα μαθηματικά); Το καθετί που γράφεται για παιδιά 9 ετών (τότε ξεκινά η διδασκαλία ιστορίας) πρέπει να προσαρμόζεται στην ανάλογη γλώσσα, καμία αντίρρηση γι' αυτό. Όμως ακόμη και ένα 9χρονο (πολλώ δε μάλλον ένα 12χρονο ή ένα γυμνασιόπαιδο/λυκειόπαιδο) είναι σε θέση να ξεχωρίζει, και πρέπει να μάθει να ξεχωρίζει, την αλήθεια και την τεκμηρίωση αφενός, από το μύθο και το θρύλο αφετέρου.

Φίλος από υπερατλαντική χώρα μου εξέφρασε πρόσφατα την απορία, γιατί στην τρίτη δημοτικού αναφέρεται ως "ιστορία" η μυθολογία. Του εξήγησα ότι αυτό έχει μείνει από παλιά, αν δεν κάνω λάθος ήδη από τα δικά μου σχολικά χρόνια το βιβλίο Γ' και Δ' δημοτικού ήταν κοινό, με ένα μέρος μυθολογία κι ένα μέρος "κανονική" ιστορία. (Ο σημερινός τίτλος είναι αλήθεια ότι περιγράφει το πέρασμα από τη μυθολογία στην ιστορία.) Φίλε μου καλέ, ακριβώς αυτό το μπέρδεμα, που ξεκινά από τις τρυφερές ηλικίες, μας ταλαιπωρεί κι όταν "ωριμάζουμε".

Δεν θα περίμενα απ' τον καθένα να γίνει ιστορικός, ούτε πρέπει να επαναφέρουμε "τα ψηλά τα τείχη" της επιστήμης, αλλά το - υποτίθεται - καλύτερο μορφωτικό επίπεδο της σημερινής κοινωνίας θα έπρεπε να βοηθά όλους μας να συναισθανόμαστε πότε μας παίρνει να "αποφανθούμε" και πότε, απ' την άλλη, να σωπαίνουμε, ακούγοντας αυτούς που αντικειμενικά έχουν τον πρώτο λόγο.

Προμηθεύς, 2852-2784 π.Χ. (ας πούμε)

The number of the anti-racist beast

Μια ακόμη πρωτοβουλία για την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του πάσης φύσεως κοινωνικού αποκλεισμού ανέλαβαν οι δήμαρχοι πέντε μεγάλων πόλεων.

Μετά την πρόσφατη κοινή τους διακήρυξη, οι κ.κ. Καμίνης (Αθήνα), Μπουτάρης (Θεσσαλονίκη), Δημαράς (Πάτρα), Σκοτινιώτης (Βόλος) και Φίλιος (Ιωάννινα), με νέο ανακοινωθέν, προαναγγέλλουν τη λειτουργία τηλεφωνικού αριθμού στον οποίο οι δημότες θα αναφέρουν οποιοδήποτε σχετικό περιστατικό υπέπεσε στην αντίληψή τους ή υπέστησαν οι ίδιοι.

Οι κλήσεις θα μπορούν να γίνονται από κινητό ή σταθερό τηλέφωνο, χωρίς χρέωση. Ανάλογα με το σημείο από το οποίο καλείτε, το τηλεφώνημα θα δρομολογείται στον πλησιέστερο Δήμο, στις ειδικές υπηρεσίες που θα απαντούν επί 24ώρου βάσεως.

Η υπηρεσία αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία μια και στους Δήμους που σήμερα συμμετέχουν κατοικούν πάνω από 1,5 εκατομμύριο συνάνθρωποί μας και σε αυτούς περιλαμβάνονται οι πλέον υποβαθμισμένες αστικές περιοχές, στις οποίες και παρατηρούνται τα περισσότερα κρούσματα.

Οι πληροφορίες θα εξετάζονται και στο συντομότερο δυνατό χρόνο θα διαβιβάζονται στην αρμόδια υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας.

Ο αριθμός κλήσης χαρακτηρίστηκε από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών ως έκτακτης ανάγκης και θα έχει πανελλαδική εμβέλεια. Επελέγη ένας από τους πλέον εύκολα απομνημονεύσιμους συνδυασμούς ψηφίων. Η ιδέα λέγεται ότι αποτελεί "πνευματικό τέκνο" του δημάρχου Θεσσαλονίκης, γνωστού για την τόλμη του και το ανοιχτό μυαλό του.

Ο κ. Γιάννης Μπουτάρης σε τηλεοπτικές του δηλώσεις διέψευσε τους ισχυρισμούς του Μητροπολίτη κ. Άνθιμου ότι ο τριψήφιος αριθμός αποσκοπεί στην πρόκληση του θρησκευτικού συναισθήματος των πολιτών και επέμεινε ότι βασίστηκε στη διεθνή εμπειρία και πρακτική.

Παρουσίασε, μάλιστα, το "χαρακτηριστικό παράδειγμα" γνωστού λονδρέζικου πανεπιστημίου, στο οποίο (όπως φαίνεται στη φωτογραφία) χρησιμοποιείται "με επιτυχία" ο ίδιος, παρεξηγημένος αριθμός κλήσης έκτακτης ανάγκης.

Ίου, ίου, ίου - rethink την πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου!

Πριν από πολλά χρόνια είχα βρει, σε βιβλιοπωλείο νομίζω, μια καρτ ποστάλ που απεικόνιζε την παρακάτω ελαιογραφία. Δείχνει την Πανεπιστημίου πριν από περίπου 100 χρόνια. Δείχνει πεζοδρομημένη αλλά μάλλον δεν είναι, άλλωστε η κυκλοφορία τότε θα ήταν μάλλον μικρή. Είχα πάντως βρει αυτή την εικόνα πολύ ονειρική.

Ήδη από τη δεκαετία του '80, σίγουρα αρκετά πριν αγοράσω την κάρτα, είχε διατυπωθεί η πρόταση πεζοδρόμησης της κεντρικής αυτής οδού. Η πατρότητα της ιδέας αποδίδεται στο μακαρίτη Αντώνη Τρίτση. Ο πρόωρα χαμένος, αλλοτινός υπουργός και δήμαρχος Αθηναίων, έμεινε στην ιστορία ως οραματιστής και φιλότιμος πολιτικός. Δεν χωρούσε στο στενό πασοκικό κορσέ και γι' αυτό ο Ανδρέας Παπανδρέου τον έδιωξε. Ο Τρίτσης "αγκαλιάστηκε" από τη Δεξιά και έγινε ο ουσιαστικός διάδοχος του Έβερτ στο Δήμο μετά τη νίκη της ΝΔ. Νομίζω ότι ενσαρκώνει όσο λίγοι (στην "ομάδα" αυτή βλέπω και το Σαββόπουλο με την εκπομπή Ζήτω το Ελληνικό Τραγούδι) την απότομη ελληνοκεντρική στροφή της κοινωνίας γύρω στο '87 - στροφή που ακολούθησε διάφορες μαζεμένες σοσιαλίζουσες ή εκσυγχρονιστικές αλλαγές που έγιναν επί Πασόκ μεταξύ '81-'85, η λάμψη των οποίων (όπως και του ίδιου του Πασόκ) μειώθηκε μετά τη διετία λιτότητας '85-'87.

Ο Τρίτσης, παρά το σύντομο της διαδρομής του, άφησε παρακαταθήκες που ακολουθήθηκαν έκτοτε με συνέπεια. Είναι ο εισηγητής (αν όχι ο εμπνευστής) της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών στα γυμνάσια (κι όχι μόνο στα Λύκεια). Κεντρική όμως θέση στη συλλογική ανάμνηση του Τρίτση έχουν οι πολεοδομικές παρεμβάσεις που πρότεινε, που εκτός από την πεζοδρόμηση Πανεπιστημίου περιελάμβαναν κι ένα τραμ.

Το πέρασμα του Τρίτση από το Υπουργείο και το Δήμο (κι όχι βέβαια μόνο του, ας μην αγνοήσουμε τον Οργανισμό Ρυθμιστικού και το ΥΧΟΠ, από τις μέρες Μάνου ήδη) δημιούργησε μια "σχολή" επιστημόνων, που αναμφίβολα έως τότε έλειπε (ως δημόσια παρουσία). Την πολιτική αυτονόμηση του Τρίτση τη μιμήθηκε και αυτή η "σχολή", με αποτέλεσμα π.χ. ο Θάνος Βλαστός, γνωστός και ως "ο οικολόγος συγκοινωνιολόγος", να αποτελέσει στενό συνεργάτη του Δημήτρη Αβραμόπουλου. Τόσο στενό, που τον ακολούθησε στο κομματικό εγχείρημα (ΚΕΠ), σε συνέχεια της συνεργασίας τους στα αυτοδιοικητικά.

Ο Βλαστός, που πρωτοποριακά για τα ελληνικά δεδομένα χάραξε (και χαράζει) νέους "δρόμους", μιλώντας και γράφοντας για το ποδήλατο (κι όχι μόνο) - στη χώρα του μπετόν και των δεινοσαυρικών αντιλήψεων, βλ. ΚΤΕΛ, αυτοκίνηση-über-alles κ.ά. - εμφανίζεται συχνά σε συνέδρια και άλλες εκδηλώσεις. Σε αρκετές απ' αυτές, στη δεκαετία του 2000 αν δεν κάνω λάθος, τον έβλεπα με μια νεαρώτερη κυρία, στενή του συνεργάτιδα, ονόματι Τίνα Μπιρμπίλη.

Το 2009 την έμαθε το πανελλήνιο, καθώς έγινε Υπουργός Περιβάλλοντος (πάω στοίχημα ότι κάπου έχετε ακούσει όλοι για το γυμναστήριο στο οποίο είχε γνωρίσει το ΓΑΠ). Και το 2010, ενώ η Ελλάδα άρχισε να μπαίνει στη δίνη των μέτρων αντιμετώπισης της χρεωκοπίας της, το νέο αυτό Υπουργείο προχώρησε σε μια ακόμη σπονδή στο βωμό της λατρείας Αντώνη Τρίτση - ή, αν θέλετε, στο επόμενο βήμα της Tritsch Tratsch Polka. Εκείνη τη χρονιά, λοιπόν, ξεκίνησε η ιστορία με το Rethink Athens, τους διαγωνισμούς του, τις μελέτες κ.λπ., με βασικό άξονα την Πανεπιστημίου και την πεζοδρόμησή της.

Το διαθέσιμο υλικό είναι αρκετό και αξίζει να το διαβάσει όποιος θέλει να διαμορφώσει τη δική του άποψη. Θα πω εδώ τη δική μου, για όποιον ενδιαφέρεται.

[1] Το τραμ, φυσικά, πρέπει να μπει στο κέντρο της Αθήνας (όπως και του Πειραιά, κάτι που κουτσά-στραβά προχωρά ήδη), αλλιώς λειτουργεί λειψά. Τι πιο φυσικό, από το να συνεχίσει βόρεια, μέσω Πανεπιστημίου. Κι από εκεί, Πατησίων ή/και 3ης Σεπτεμβρίου και όπου φτάσει - ας "μιλήσουν" οι μελετητές.

(Σημείωση: Δεν έχει νόημα να πάμε πίσω και να δούμε αν θα έπρεπε να έχει καν γίνει το τραμ - που ήταν άλλη μια σπονδή στον Τρίτση. Έγινε, υπάρχει και το μόνο λογικό είναι, να δούμε πώς θα λειτουργήσει καλύτερα.)

[2] Για την Πανεπιστημίου, δυστυχώς θεωρήθηκε "δογματικά" δεδομένο το ότι θα πεζοδρομηθεί. Ούτε ένα από τα "σενάρια" που παραθέτουν οι συνάδελφοι συγκοινωνιολόγοι δεν εξετάζει το να διατηρηθεί με κάποιο τρόπο η κυκλοφορία. Με το καλημέρα σας, πεζόδρομος, κι αν σας αρέσει. Γιατί να μην εξετάσουμε μια εναλλακτική προσέγγιση όπως αυτή της βαρκελωνέζικής Ράμπλα, όπως προτείνει ένας φίλος, με μια λωρίδα ανά κατεύθυνση στην άκρη; Κι αν η διατήρηση μιας κάποιας κυκλοφορίας, πέρα από την αντικειμενική της χρησιμότητα (αποφυγή "στραγγαλισμού"), έχει και ψυχολογικά πλεονεκτήματα για όσους φοβούνται τη μετατροπή όλης της Πανεπιστημίου σε ζώνης no-go νυχτερινού (κι όχι μόνο) εγκλήματος, όπως είναι σήμερα το βόρειο μισό της από το Οφθαλμιατρείο και πέρα;

Όοοχι... Άπαξ και εμφανίζεται στο χάρτη του Ρυθμιστικού του '85 ("του Τρίτση"...), που είναι και Νόμος, τέρμα και τελείωσε. Θα γίνει πεζόδρομος. Το ακούμε και αυτό.

Είναι δυνατόν;

Έστω και τώρα, που δεν έχουν "πέσει" σφραγίδες, ούτε φυσικά "τσαπιές", προλαβαίνουμε να ξανασκεφτούμε.

Rethink, σωστά;

Δεν πειράζει που έγιναν αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί. Ουκ ολίγοι κοσμούν τα συρτάρια και τις κορνίζες. Το κόστος τους είναι μικρό σε σχέση με το κατασκευαστικό - και το έμμεσο κόστος από τις επιπτώσεις των παρεμβάσεων.

Να το ξαναδούμε το θέμα, πιο ανοιχτά, γιατί το αξίζει. Για την Πανεπιστημίου μιλάμε, όχι για το αν θα μπουν σαμαράκια στην οδό Παναγνώστου της τάδε γειτονιάς.

Περί πάτρης, περί πάρτης (parties)

Από τα όσα έγραψε και είπε πριν μια βδομάδα ο Αλέκος Παπαδόπουλος - βασικός συντελεστής της αθόρυβης, απρόσμενα καλής διακυβέρνησης στην τελευταία διετία του Ανδρέα Π. - συγκράτησα ότι τα "μνημόνια" θα έπρεπε να είναι, και θα μπορούσαν έστω και τώρα να γίνουν, το "παραπλήρωμα" μιας εθνικής πολιτικής που θα όριζε στόχους για τη χώρα.

Ο θεσπρωτός πρώην υπουργός, από ευγένεια και κοσμιότητα, δεν ήθελε να φανεί πολύ απαισιόδοξος ούτε ιδιαίτερα "κακός" για τους συναδέλφους του πολιτικούς. Μπορεί να ελπίζει ότι θα κληθεί να συμβάλει σε μια τέτοια προσπάθεια. Μακάρι, δεν θα μας κακόπεφτε, το θεωρώ όμως απίθανο. Ήδη η τρικομματική κυβερνά επί ένα χρόνο. Θα κριθεί στο (όποιο) τέλος, παρατηρώ όμως ότι μέχρι τώρα δεν έχει δείξει τη διάθεση να χαράξει στρατηγική και να εμπνεύσει. Μπορεί κάποιοι στους κόλπους της να έχουν έτοιμη την απάντηση, ότι διαχειρίζονται "φλέγοντα προβλήματα" που δεν επιτρέπουν τέτοιες πολυτέλειες.

Ας μη γίνω κι εγώ επικριτικός μια και είμαι έξω απ' το χορό και δεν έχω να κάνω "μπουγάδα" όπως αυτοί. Κοιτάζοντας όμως μπροστά, βλέπω ότι έχουμε κάπου 12 μήνες μέχρι το πολιτικό "τεστ" των κυβερνητικών εταίρων, τις δημοτικές και ευρωβουλευτικές εκλογές. Αν λοιπόν μέχρι τώρα απετέλεσε πολυτέλεια η δημόσια συζήτηση ή έστω έκθεση μιας εθνικής στρατηγικής, τι θα συμβεί από δω και πέρα, όσο τα τρία κόμματα θα έχουν το νου τους στο πώς θα αποφύγουν την πανωλεθρία τόσο έξω όσο και μέσα;

Ακόμη κι αν βγουν μπροστά οι ευπατρίδεις, με τρόπο σαν κι αυτόν που οραματίζεται ο "κυρ Αλέκος", πόσο θα αντέξουν τα συμπολιτευόμενα κομματικά "μαγειρεία" τον πειρασμό της ανάλωσης ενέργειας (και πόρων) στην εύρεση της κατάλληλης απάντησης στην ανέξοδη, "αγανακτισμένη" αντιπολιτευόμενη ψήφο;

Θα αγνοήσει η ΝΔ τους μαχητικούς ακροδεξιούς που θα διεκδικήσουν τις πόλεις, τονίζοντας την υποβάθμιση και την, όπως και να το κάνουμε, αυξημένη εγκληματικότητα;

Δεν θα επιδιώξει ο κεντροαριστερός χώρος να κατεβάσει μια ενιαία λίστα στις ευρωεκλογές, ώστε να κρατηθεί (με κάποιους κράχτες) σε ένα διψήφιο (ει δυνατόν) ποσοστό-πρόκριμα για τα μελλούμενα;

Οι πασόκοι, που επί ΓΑΠ (2010, όταν δεν "έτσουζε" πολύ το μνημόνιο) είχαν δει να εκλέγονται ουκ ολίγοι "πράσινοι" δήμαρχοι (και περιφερειάρχες), διαπιστώνουν - παρά τα "χάλια" του Κινήματος - ότι αυτοί ακόμη, όπως και διάφοροι συνδικαλιστές κ.λπ. που αρνούνται να γίνουν Σύριζα, αποτελούν μη αμελητέες νησίδες επιβίωσης του "χώρου". Αν μάλιστα ποντάρουν, με τη βοήθεια σιωπηρής στήριξης της ΝΔ, στο 1-2 του 2010, δηλ. τους μεγάλους δήμους που είχαν κερδίσει οι υποψήφιοι που έχαιραν στήριξης και από τη ΔΗΜΑΡ (Καμίνης-Μπουτάρης), ίσως σώσουν και την παρτίδα.

Την παρτίδα, λέμε. Το να βοηθήσουν την πατρίδα, τόσο οι Πασοκοδημαρίτες όσο κι οι Νεοδημοκράτες, το βλέπω να περνάει (ή μάλλον να μένει) σε δεύτερη μοίρα.

Είναι κρίμα. Και δυστυχώς γι' αυτό φταίει, μεταξύ άλλων, ο Ραγκούσης, που πίστευε ότι το Πασόκ - μετά την οικονομική ανάκαμψη του ...2011 - θα επανεκλεγόταν το 2013, καθιστώντας τις διπλές εκλογές Ευρώπης-αυτοδιοίκησης (τις οποίες και όρισε να συμπέσουν το 2014) έναν ευχάριστο περίπατο!

Κατά βάθος, βέβαια, ο Νταλάρας φταίει, αλλά αυτό θα το εξηγήσω άλλη φορά

Το δόγμα του σκα

Αν δεν στρωθεί να διαβάσει, καμιά Ναόμι δεν πρόκειται να συνοδέψει.

Ποιους υποστηρίζει η Μέρκελ;

Η Αγγέλω Μέρκελ πρόκειται να παρακολουθήσει τον αυριανό τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ. Και τι πιο φυσικό, από το να έρθει μια ποδοσφαιρόφιλη γερμανίδα καγκελάριος στο Γουέμπλεϊ, να δει δύο μεγάλες ομάδες της χώρας της να κονταροχτυπιούνται για το κορυφαίο ευρωπαϊκό, διασυλλογικό ποδοσφαιρικό τρόπαιο.

Δηλώνει, όπως είναι αναμενόμενο, ότι υποστηρίζει μόνο την Εθνική Γερμανίας και όχι τη Μπάγερν Μονάχου ή τη Μπορούσια Ντόρτμουντ.

Ναι, καλά.

Η Αγγέλω δεν είναι τουρίστρια στο γήπεδο. Το καταλαβαίνει ο καθένας από τον τρόπο που πανηγυρίζει. Σηκώνει τις γροθιές ψηλά, δε σηκώνεται να χειροκροτήσει ξενέρωτα όπως κάνουν οι περισσότεροι, άσχετοι με το άθλημα πολιτικοί που "κοσμούν" τις εξέδρες των επισήμων.

Αυτό δείχνει ένα και μόνο πράγμα: Ότι πήγαινε από μικρή και παρακολουθούσε παιχνίδια. Δεν είναι γνωστό αν ο ιερωμένος πατέρας της έκανε την αρχή. Ένα δυναμικό κορίτσι όμως, που (όπως την "κόβουμε" όλοι) αποκλείεται να περιοριζόταν σε παιχνίδια με κούκλες, σίγουρα κάποια στιγμή στη νεότητά της μυήθηκε στο δημοφιλές άθλημα.

Και, καθώς εικάζεται ότι η οικογένειά της διατηρούσε καλές σχέσεις με το καθεστώς - που επέτρεπαν καλό βιοτικό επίπεδο, κατοχή δύο αυτοκινήτων, συχνά ταξίδια στη Δύση κ.λπ. -, η συμπάθειά της δεν άργησε - όπως κατ' αποκλειστικότητα θα δείτε εδώ - να κατευθυνθεί στην καταλληλότερη ομάδα:

Τη Δυναμό Δρέσδης. Την ομάδα της ανατολικογερμανικής αστυνομίας, που ιδρύθηκε το 1950 ως "SG Deutsche Volkspolizei Dresden". Φόλξ Πολιτσάι, ΦοΠο - ήτοι, Λαϊκή Αστυνομία.

Ο σύλλογος αυτός μεγαλούργησε στη δεκαετία του '70, τον καιρό που η μετέπειτα κυρία Μέρκελ ήταν στο άνθος της νεότητάς της - 15 με 25 ετών, η κατάλληλη ηλικία για να γίνεις ένθερμος οπαδός και να τρως το χαρτζιλίκι σου στα γήπεδα.

Κορυφαία στιγμή για τους οπαδούς της Δυναμό ήταν το φθινόπωρο του 1973, που κληρώθηκε με τη Μπάγερν Μονάχου στο δεύτερο γύρο του τότε Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Οι δύο αγώνες ήταν συναρπαστικοί.

Στο Μόναχο, η Μπάγερν επικράτησε με 4-3, ενώ έχανε με 2-3. Το νικητήριο τέρμα το έβαλε ο "φονιάς" Γκερντ Μύλλερ, που φορούσε πάντα το "13".

Στη ρεβάνς της Δρέσδης (10 μέρες πριν τα γεγονότα του Πολυτεχνείου - για να έχετε μια ιδέα του "πότε"), η Δυναμό θα περνούσε ακόμη και με 1 γκολ διαφορά: 1-0 ή 2-1 ή 3-2.

Στην αρχή του αγώνα, ο Ούλι Χένες, νυν πρόεδρος της Μπάγερν, σκόραρε δύο φορές. Στο 56ο λεπτό όμως, η Δυναμό είχε ήδη σκοράρει 3 φορές. Κι έτσι άγγιζε το θαύμα. Το όνειρο, δυστυχώς, κράτησε μόλις δύο λεπτά. Στο 58' η Μπάγερν ισοφάρισε στο τελικό 3-3. Σκόρερ και πάλι ο Μύλλερ. Ο "δολοφόνος". Το γρουσούζικο "δεκατρία".

Η Δυναμό αποδείχθηκε ο πιο δύσκολος αντίπαλος της Μπάγερν, η οποία στο τέλος της περιόδου κατέκτησε το πρώτο από τρία συνεχόμενα Κύπελλα (1974, 1975, 1976), ισοφαρίζοντας τελικά την αντίστοιχη επίδοση του μεγάλου Άγιαξ την προηγούμενη τριετία.

Αύριο (25/5/2013) η καγκελάριος Μέρκελ θα θυμηθεί πολλά - και πολλούς. Θα έχει κοντά της, που να μην τον είχε, τον Ούλι Χένες, που τον τελευταίο καιρό καλείται να δώσει εξηγήσεις στον εισαγγελέα για τα φορολογικά του "κατορθώματα". Θα δει στο γήπεδο ένα νεαρό, λεβέντη, μεγάλο γκολτζή, με την κόκκινη φανέλα με το "13" στην πλάτη - που λέγεται Μύλλερ. Θα νοσταλγήσει την εποχή που η ομάδα της ΦοΠο είχε τα φόντα, αν περνούσε τους βαυαρούς, να κατακτήσει το Κύπελλο Πρωταθλητριών και να ανάψει "φωτιές" στην ποδοσφαιρική Ευρώπη.

Μην έχετε λοιπόν καμία αμφιβολία. Η Αγγέλω αύριο αποκλείεται να είναι με τη Μπάγερν. Μπορούσια Ντόρτμουντ και ξερό ψωμί.

Για ξεκάρφωμα, όμως, δεν θα φορέσει το κίτρινο (βλ. Ντόρτμουντ) ταγέρ...

Τέλος ο Βιντέλα

Δεν μπορώ να θυμηθώ γιατί κοιμόμουν στο ντιβάνι του σαλονιού. Ίσως να ετοιμάζαμε μετακόμιση ή να φιλοξενούσαμε τον παππού μου εκείνες τις μέρες. Ήταν πάντως περασμένα μεσάνυχτα τότε που εκμεταλλεύτηκα το βασικό πλεονέκτημα του καινούργιου μου χώρου: την τηλεόραση.

Ήμουν 9 στα 10 και εκείνη τη χρονιά (1978) σπάνιζαν οι μεταμεσονύκτιες εκπομπές. Υπήρχε όμως το μουντιάλ της Αργεντινής, το πρώτο που θυμάμαι. Εκείνο το βράδυ, έπαιζε το Περού με τη Σκωτία. Στον όμιλο εκείνο - του πρώτου γύρου - φαβορί για πρόκριση θεωρούνταν οι βόρειοι βρετανοί μαζί, φυσικά, με τους εκπληκτικούς Οράνιε, την εθνική Ολλανδίας που ακόμη κράταγε το Νέεσκενς και μερικούς ακόμη από το παρ' ολίγον θαύμα του '74.

Κι όμως, το Περού έκανε την έκπληξη, με ηγέτη έναν παίχτη που εκείνο το βράδυ (της τηλεθέασης στη ζούλα) με εντυπωσίασε, κι έκτοτε έμεινε στην ιστορία: τον Τεόφιλο Κουμπίγιας (ή Κουμπίλιας, όπως τον έλεγε ο λιγότερο ισπανόφωνος κόσμος). Οι λατινοαμερικάνοι ήταν απλά σαρωτικοί, κι έτσι πέρασαν στον επόμενο γύρο.

Στην παρέα μας, που αρεσκόταν να παίζει μπάλα στους δρόμους και ενίοτε να "αναπαράγει" τα ματς της TV, το Περού είχε γίνει θρυλικό. Η άλλη μεγάλη μορφή της ομάδας ήταν ο τερματοφύλακας, που γραφόταν Κουιρόγκα αλλά σύντομα μάθαμε την κανονική προφορά: Κιρόγα, κάναμε μάλιστα και πλάκα, "αναλύαμε" το όνομα στα ελληνικά ("κι η ρόγα").

Σταματήσαμε απότομα να μιλάμε για το Περού όταν μάθαμε για τη νίλα που έπαθε από την οικοδέσποινα Αργεντινή. Έφαγε μια εξάρα ανεπανάληπτη όσο και απρόσμενη. Ο Κουμπίγιας δεν ξέρω αν έπαιζε καν, ο δε Κιρόγα έκανε μια εμφάνιση τουλάχιστον απογοητευτική.

Δεν ξέραμε τότε για τη χειραγώγηση που είχε κάνει ο δικτάτορας Βιντέλα (που πέθανε σήμερα) σε διάφορες φάσεις της διοργάνωσης, ούτε θυμάμαι να συζητήσαμε τις φήμες που κυκλοφόρησαν σχετικά με τη μειωμένη απόδοση του Περού (και του τερματοφύλακα συγκεκριμένα - περισσότερα εδώ).

Απλά, νομίζω ότι είχαμε τρομάξει. Από το 6-0. Το αφύσικο έξι-μηδέν.

Ξεχνούσαμε όμως γρήγορα. Στον τελικό, μας εντυπωσίασαν τα χαρτάκια που πέταξαν στο Ρίβερ Πλέητ οι αργεντίνοι και κάλυψαν μέχρι και μέρος του αγωνιστικού χώρου (σύντομα έγινε μόδα και στα ελληνικά γήπεδα αυτό). Ήμασταν φυσικά με την Ολλανδία (οι περισσότεροι) και στενοχωρηθήκαμε που έχασε και πάλι, αλλά όπως και να το κάνεις ο Κέμπες (ήρωας του τελικού και πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης) δεν ήταν αμελητέος.

Μεγαλώνοντας μάθαμε πόσο σημαντικό ήταν για το Βιντέλα να κερδίσει αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο. Άκουσα για το Βρώμικο Πόλεμο και απόρησα για το πώς το 1982 ευδοκίμησε εδώ μια "προοδευτική" αντίληψη που υποστήριζε την Αργεντινή των στρατηγών (τότε ήταν πια ο Γκαλτιέρι) στην απόπειρα απόσπασης των βρετανικών νήσων Φώκλαντ. Μάλλον κάποιοι παραέδιναν σημασία στις ποδοσφαιρικές τους προτιμήσεις, είχε βλέπετε ανατείλει και το άστρο του Μαραντόνα. Ή, μάλλον, η συναισθηματική ταύτιση με κάθε τι λατινοαμερικάνικο (βλ. και πρόσφατα το "μακάρι να γινόμασταν Αργεντινή", καλή σου ώρα μίστερ Αλέξης!) υπερίσχυε κάθε άλλης λογικής, τόσο πολύ που άκουσα από μυτιληνιό το εξής αμίμητο: "Μα αφού τα Φώκλαντ είναι κοντά στην Αργεντινή, εκεί πρέπει να ανήκουν!" - προφανώς τη χώρα του tango την αγαπούσε περισσότερο από το ακριτικό νησάκι του, ο καημένος...

Ακόμα "κι η ρόγα", με τα έξι τεμάχια σε βαρυστομαχιάζει...

Yassou, Yahoo...

Γιάχου, Γιάχου,
Θα μου σπάσει η μπάλα το χέρι μου, άχου
Γιάχου, Γιάχου,
Εγώ ήμουν πλασμένος για Μπάγερν Μονάχου

Γιάχος: Ο διαιτητής του τελικού κυπέλλου Ελλάδας στις 11/5 που δεν είδε πέναλτυ στην εικονιζόμενη φάση (χέρι Μανιάτη / ΟΣΦΠ ενώ ο Αστέρας ήταν στο 1-1 και κυνήγαγε 2ο γκολ).

Ημέρα της Ευρώπης

Σήμερα που 10χρονα παιδάκια μαθαίνουν να "μισούν τη Γερμανία" και που ακόμη και εμείς οι πιο "ευρωπαϊστές" είμαστε προβληματισμένοι για τις τυχόν μόνιμες παραμορφώσεις που θα επιφέρει η πρωτόγνωρη ύφεση (της Ελλάδας, και η όχι και τόσο πρωτόγνωρη στασιμότητα αλλού στην ήπειρό μας), η Ημέρα της Ευρώπης, σήμερα 9 Μαΐου, είναι για μένα ένα συναισθηματικό αποκούμπι.

Όχι, δεν τη θεωρώ σημαντικότερη από τις εθνικές μας επετείους ή από το Πάσχα που μόλις γιορτάσαμε. Δεν πολυσυγκινούμαι άλλωστε από τα επαναλαμβανόμενα τελετουργικά οποιασδήποτε "μεγάλης γιορτής", τους δε συμβολισμούς τους έχω μάθει απέξω. Βρίσκω όμως ιδιαίτερα σημαντικό το ότι η χώρα μας είναι μέρος μιας μεγάλης - έστω κι ελαφρά προβληματικής - οικογένειας. Γεωγραφικά άλλωστε πάντα εκεί ανήκαμε. Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί λέμε "στην Ευρώπη" σαν να είμαστε έξω απ' αυτήν. Λένε ότι Ευρώπη αρχικά λεγόταν μια έκταση βόρεια από το Θρακικό Πέλαγος, χώρια η μυθολογία με την αρπαγή.

Ο (κανονικός) Κ. Καραμανλής μας είχε χώσει τσακ-μπαμ, μέσα σε 5 χρονάκια, κι όλα τα κοινοβούλια των (τότε) "9" ψήφισαν υπέρ της εισόδου μας στην ΕΟΚ, μας ήθελαν μέσα - λίγοι κι ακίνδυνοι ήμασταν, υπήρχε κι η συμπάθεια για την περιπέτεια της δημοκρατίας μας. Αν θυμάμαι καλά, τα πιο πολλά ΟΧΙ τα είχε πει η τότε γαλλική αντιπολίτευση, μάλλον για να κάνει αντιπολίτευση και ίσως κι επειδή θα τους απειλούσαμε το μονοπώλιο στις αγροτικές (αχ!) επιδοτήσεις.

Ακούω συχνά, συχνότερα τελευταία, διάφορα για την "μη χριστιανορθόδοξη" "Ευρώπη", που παραλείπουν όμως να πουν ότι η εδώ επικρατούσα θρησκεία έχει "κοινωνία" με τους καθολικούς, το σχίσμα με τους οποίους (απότοκο κυρίως της πολιτικής διαφοροποίησης) ήταν πολύ πιο ανώδυνο από τη διαμάχη αιώνων ανάμεσα στον παπισμό και τους πάσης φύσεως προτεστάντες (και άλλους διαφωνούντες).

Τα ευρωπαϊκά λεφτά (σε μεγάλο ποσοστό πρόκειται για ΦΠΑ από τους "μισητούς" γερμανικούς τζίρους) ακόμη και σήμερα στηρίζουν την, ανέκαθεν αδύναμη, ελληνική οικονομία. Τα εκμεταλλευτήκαμε δεόντως, "και μπράβο μας". Μάθαμε επίσης να θεωρούμε δεδομένα τα ίσα δικαιώματα με τους λοιπούς κοινοτικούς, σωστό ήταν κι αυτό. Αρκετοί σπουδάσαμε ή δουλέψαμε "έξω", "μέσα" πλέον - τα διαβατήριά μας δεν σταμπάρονταν λόγω Σένγκεν (αχ, πάλι) και μας φαίνονται πια λίγο αδιάφορα.

Χώρια οι αθόρυβες αλλαγές στη νομοθεσία και τη διοίκησή μας, στην κατεύθυνση της εναρμόνισης, που μας έκαναν κι εμάς "τυπικούς ευρωπαίους", κάτι που τώρα φαίνεται φυσικότατο αλλά - παρά τις παλαιόθεν γαλλογερμανικές επιρροές - δεν ήταν πάντα.

Διαβάζω εδώ και καιρό κάτι χαζομάρες για δραχμές (τελευταίο "φρούτο" ο πρώην παπανδρεϊκός γαμβρός, Κατσανέβας) και κάποιες λιγότερο φαιδρές, νοσταλγικές κορώνες για τη λαμπερή Ελλάδα που δεν θα ξαναγυρίσει. Τα Χριστούγεννα κυκλοφόρησε η φωτό από τα φωταγωγημένα Χαυτεία με τα γυαλισμένα πολυτελή αυτοκίνητα (1960;), την έκανε σύμβολο κι η Χρυσαυγή. Πέρυσι παιζόταν ο Αττίκ κι ένας φίλος θαύμασε το "πώς γλεντούσε παλιά η Αθήνα". Όμως όχι, δεν ήταν "η" Αθήνα, ήταν ένας πυρήνας ευημερίας, μια μικρή εύπορη μειονότητα μέσα σε μια χώρα με το αποχωρητήριο έξω από το σπίτι, με άθλιες αστικές γειτονιές δίπλα στα ρέματα που συχνά πλημμύριζαν, για να μην πούμε σε τι κατάσταση βρισκόταν ο αγροτικός πληθυσμός.

Δεν αρνούμαι ότι μπροστά μας τα πράγματα είναι τουλάχιστον νεφελώδη, δεν αρκούμαι στο κοίταγμα προς τα πίσω, η συνολική εικόνα όμως - και η εξέλιξή της στο χρόνο - έχει τη δική της αξία. Στα πέντε αστέρια των διαφόρων γελοίων προσθέτω άλλα επτά, τα επιχρυσώνω, τα ακουμπάω σε μπλε φόντο, κοιτάζω και το διαβατήριο με το κόκκινο της Βουργουνδίας, βάζω το κεφάλι κάτω και συνεχίζω.

MAYDAY

Το χάσμα μεταξύ δημοσίων υπαλλήλων και λοιπού κόσμου, που τροφοδοτείται από τις εξελίξεις (και "μη εξελίξεις") στα εργασιακά των μεν και των δε τα τελευταία χρόνια, ίσως άθελα να τροφοδοτηθεί και από το φετινό ασυνήθιστο διαχωρισμό της πρωτομαγιάς: Μεγάλη Τετάρτη για το δημόσιο (βολική για εορταστικό 6ήμερο με 1 μόλις μέρα άδειας), Τρίτη Πάσχα για τα μαγαζιά και το λοιπό κόσμο (για να μη χαλάσει το shopping).

Η χειραγώγηση της συγκεκριμένης αργίας έχει την ιστορία της στην Ελλάδα. Η ίδια η καθιέρωσή της ως αργία, που όπως θα δούμε είναι σχετικά πρόσφατη, είναι ένα ωραίο "καρότο" - μπορεί να θυμάστε τις διαμαρτυρίες από τη μη μεταφορά της εν έτει 2005 (που ήταν Κυριακή και ταυτόχρονα Πάσχα). Οι διαμαρτυρίες δεν νομίζω ότι είχαν αγνά αγωνιστικό χαρακτήρα.

Η πρώτη κυβέρνηση που την έκανε αργία ήταν η χούντα, με αναγκαστικό νόμο του '68. Όχι όμως "παγίως", αλλά με υπουργική απόφαση που βγαίνει κάθε χρόνο, ως "παροχή" δηλαδή της εξουσίας. (Ένα χρόνο μετά -τυχαίο;- ο Πασχάλης έκανε επιτυχία το Κορίτσι του Μάη.) Το δημόσιο, το '81 που πριν βγει το Πασόκ χάλαγε ο κόσμος από τις απεργίες, την έκανε μόνιμη αργία και "ξεμπέρδεψε".

Το σύνθημα "δεν είναι αργία, είναι απεργία" δεν είχε πια ουσιαστικό νόημα. Οι συγκεντρώσεις στο Πεδίον Άρεως έγιναν φολκλόρ. Η Καισαριανή (1944) και η Θεσσαλονίκη (1936) κλείστηκαν στα βιβλία ιστορίας (και στα τραγούδια) και το Σικάγο (η πρώτη πρωτομαγιάτικη διαδήλωση, 1886) το σνόμπαραν λίγο όλοι διότι ήταν αμερικάνικο.

Η αργία φυσικά είναι αυτή που βολεύει (το καρότο, που λέγαμε). Πιάνεις το Μάη, κι ας μην τον καις του Κλήδονα (23 Ιουνίου, παραμονή του θερινού Αη Γιάννη). Το λίγο περιθώριο συμβολισμού, που σου αφήνει όλη αυτή η ατμόσφαιρα, στριμώχνεται κι άλλο, αν ανήκεις σε αυτούς που δεν πείθονται από τις "ατζέντες" κομματικών οργανώσεων - οι οποίες όπως πάντα σπεύδουν να το καπελώσουν.

Οι Άβαροι ξανάρχονται! Ανήμερα του Ακαθίστου Ύμνου

Όσοι θυμούνται παλαιότερες βίαιες ενέργειες τσετσένων, όπως εκείνη του Σεπτεμβρίου 2004 στο Μπεσλάν της Βόρειας Οσετίας (που πέρασε στα ψιλά εδώ, καθώς επισκιάστηκε από την ταπεινωτική ήττα των θριαμβευτών της Λισαβώνας, ήτοι της Εθνικής μας, από -άκουσον, άκουσον- την Αλβανία), δυσκολεύονται να δουν τις δύο βόμβες (αυτοσχέδιες, σε χύτρες ταχύτητας) των πιτσιρικάδων αδελφών Τσαρνάγιεφ ως ηχηρό μήνυμα του τσετσένικου εθνικοαπελευθερωτικού κινήματος.

Και ορθώς δυσκολεύονται, όπως θα δείτε.

Όλα δείχνουν ότι οι άρτζι-μπούρτζι εκρήξεις στον τερματισμό του μαραθωνίου της Βοστώνης (που παρόλα αυτά σκότωσαν 3 ανθρώπους και τραυμάτισαν πολλούς ακόμη) ήταν απλώς το προανάκρουσμα για ένα μεγαλύτερο χτύπημα - που απετράπη την τελευταία στιγμή.

Όλα δείχνουν, επίσης, ότι αντίθετα με όσα κατάλαβε ο πολύς κόσμος, οι δράστες δεν ήταν ακριβώς τσετσένοι - δεν είχαν ζήσει σχεδόν καθόλου στην Τσετσενία και τα περί της καταγωγής τους "μας τα μασάνε" λιγάκι οι διαδικτυακές πηγές, μιλώντας μέχρι και για κεντρική Ασία, Κιργισία κ.λπ.

(Α, και κάτι άλλο: Ούτε τσέχοι ήταν φυσικά, όπως έσπευσαν να αποφανθούν διάφοροι "έξυπνοι" πλην αγεωγράφητοι του διαδικτύου, που έβγαλαν από τα ρούχα του τον καημένο τον τσέχο πρέσβη στην Ουάσιγκτον.)

Οι αδελφοί Ταμερλάν και Τζοχάρ Τσαρνάγιεφ, πριν τους πάει η οικογένειά τους στην Αμερική για μια καλύτερη ζωή, είχαν ζήσει στο Νταγκεστάν. Παρακαυκάσια αυτόνομη δημοκρατία κι αυτή, αλλά όχι Τσετσενία.

Μια ματιά στην εθνογραφική σύνθεση του Νταγκεστάν αποκαλύπτει ότι η σχετική πλειονότητα του πληθυσμού είναι Άβαροι. Το συγκλονιστικό δεν είναι τόσο αυτό όσο το ότι υπάρχουν ακόμη Άβαροι.

Ο λαός αυτός στα μεσαιωνικά χρόνια είχε τεράστια δύναμη στην περιοχή του Ευξείνου Πόντου και μάλιστα το 626 μ.Χ. προχώρησε σε αιφνιδιαστική πολιορκία της Κωνσταντινούπολης, την εποχή που οι βυζαντινές ένοπλες δυνάμεις ήταν αφοσιωμένες σε πόλεμο εναντίον των Περσών.

Οι Άβαροι έκαναν μάλιστα απόβαση στον Κεράτιο και κατέλαβαν την Παναγία των Βλαχερνών, βρέθηκαν δηλαδή στην καρδιά της Πόλης. Η Βασιλεύουσα σώθηκε χάρη στον ηρωισμό των υπερασπιστών της, αλλά η απόκρουση των εισβολέων αποδόθηκε στη συνδρομή της Παναγίας (και του ανεμοστρόβιλου που αναστάτωσε τους επιτιθέμενους).

Σε ανάμνηση εκείνων των γεγονότων ψάλλεται ακόμη κάθε χρόνο στους τελευταίους Χαιρετισμούς, δύο εβδομάδες πριν τη Μεγάλη Παρασκευή, ο Ακάθιστος Ύμνος. Φέτος, η μέρα αυτή ήταν η προχθεσινή Παρασκευή, 19/4.

Αυτή ακριβώς τη μέρα φαίνεται ότι είχαν διαλέξει οι, μάλλον Άβαροι, αδελφοί Τσαρνάγιεφ, για το μεγάλο τους χτύπημα - που δεν ήταν άλλο από την αναπαράσταση της αιφνίδιας εισβολής στο Βυζάντιο, ένα είδος δηλαδή συμβολικής εκδίκησης.

Το προάστιο Γουότερταουν της Βοστώνης ήταν το ιδανικό μέρος για την ενέργεια αυτή. Έχει ορθόδοξο ναό (των Ταξιαρχών) και, το κυριότερο, βρίσκεται δίπλα στον πλωτό ποταμό Charles, που επιτρέπει την ακόμη πειστικότερη αναπαράσταση της αβαρικής εισβολής.

Να γιατί ο Τζοχάρ Τσαρνάγιεφ, ακόμη και μετά το φόνο του αδελφού του, παρέμεινε σε βάρκα. Σκοπός του, όπως όλα πια δείχνουν, ήταν ένας και μοναδικός: να αποβιβαστεί στην "πόλη του νερού" - τη μικρή Κωνσταντινούπολη της Μασαχουσέτης, αν κάνουμε την "υπέρβαση" και παρομοιάσουμε τον ποταμό Charles με το Βόσπορο - και να καταφέρει το μοιραίο χτύπημα στην ορθόδοξη εκκλησία των Ταξιαρχών.

Ανήμερα του Ακαθίστου Ύμνου.

Εσείς τώρα, καθήστε και αναλύστε τον τσετσένικο εθνικισμό, τον Ταμερλάνο (συνωνυμία), τον Πούτιν (παρασχοληθήκαμε τελευταία), τον τοπικό ηγέτη Ντουντάγεφ (Τζοχάρ κι αυτός) και πάει λέγοντας.