Προύσα από το πουθενά

Δεν της φαινόταν καθόλου αυτής της πόλης, ότι θα άρχιζε να μπαίνει στο προσκήνιο. Τι ξέραμε γι' αυτήν; Ότι ήταν η πρώτη πρωτεύουσα των οθωμανών, όταν εγκαταστάθηκαν "για τα καλά" εκεί, απέναντι από την παρακμάζουσα πλην Βασιλεύουσα. Ότι η περιοχή λεγόταν Βιθυνία, που καμιά φορά τη μπέρδευα με τη Βηθανία της Παλαιστίνης, ενώ άλλες φορές πίστευα (επίσης εσφαλμένα) ότι ανήκει στον Πόντο. Ότι σχετίζεται ιστορικά με τον Προυσό, που όπως άκουσα οι ντόπιοι τον αποκαλούσαν Πουρσό, βάζοντας το "ου" πριν από το "ρ" όπως συμβαίνει και με το τούρκικο όνομα της πόλης (Bursa). Ότι, τέλος, τα τουριστικά πρακτορεία την προσέθεταν ακόμη και σε ολιγοήμερες εκδρομές σε Πόλη-Πριγκιπόννησα, για όσους ήθελαν να προσθέσουν λίγο περισσότερο "άρωμα ανατολής".

Ξαφνικά, πέρυσι ανακάλυψα ότι η τέταρτη πόλη της Τουρκίας κοντεύει να συναγωνιστεί, και αυτή, το αθηναϊκό λεκανοπέδιο - η Σμύρνη ήδη το είχε φτάσει πληθυσμιακά. Πλησιάζει τα 2 εκατομμύρια η Προύσα. Πέραν της συνολικής αστυφιλίας των γειτόνων, την "ανέβασε" σίγουρα και η βιομηχανική της ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένης της αυτοκινητοβιομηχανίας: την Τόφας την ξέραμε σαν χορηγό ομάδας μπάσκετ - πρόκειται για το τοπικό εργοστάσιο της Fiat, ενώ υπάρχει και αντίστοιχο της Renault.

Η πόλη έχει "δύσκολη" τοπογραφία μια και είναι χτισμένη στους πρόποδες του μεγάλου βουνού, Uludağ - ενός ακόμη Ολύμπου των αρχαίων χρόνων. Η κεντρική της περιοχή, με τα σημαντικότερα μνημεία (όπως το Μεγάλο Τέμενος και το Koza Han), είναι σε πλαγιά. Ωστόσο λειτουργεί ήδη μια γραμμή μετρό με δύο παρακλάδια (Θεσσαλονίκη, ακούς;), καθώς και ένα τραμ "εποχής" στα πρότυπα της Κωνσταντινούπολης (πράσινο όμως, όπως και το προσωνύμιο της Προύσας, κι όχι κόκκινο όπως στο Πέραν). Και τα οδικά έργα της περιοχής δεν είναι καθόλου αμελητέα. Ήδη λειτουργεί ένας περιφερειακός αυτοκινητόδρομος, πολύ έξω από την εσωτερική παρακαμπτήρια αρτηρία. Το σημαντικότερο: η σύνδεση με την πολυπληθέστερη τουρκική Πόλη αναβαθμίζεται εντυπωσιακά.

Πώς; Με τη μεγαλύτερη, ίσως, κρεμαστή γέφυρα της ευρύτερης περιοχής μας (Βαλκάνια - Εγγύς Ανατολή). Ανεξάρτητα από τυχόν μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις ή από το θέλημα του Θεού (όσον αφορά το πόσο θα ζήσει ακόμη ο τούρκος ηγέτης), ο πρωθυπουργός Ερντογάν θέλει να προχωρήσει οπωσδήποτε το μεγάλο έργο της γεφύρωσης στον κόλπο της Νικομήδειας (İzmit). Ένα έργο σχεδόν φαραωνικό, ίσως λιγάκι αλαζονικό και τολμηρό - λίγα χιλιόμετρα δυτικότερα από το επίκεντρο του μεγάλου σεισμού του 1999. Με αναμφίβολη πρακτική χρησιμότητα, μια και η Πόλη των 10+ εκατομμυρίων επικοινωνεί με την Προύσα των 2 εκ. είτε μέσω μεγάλης περιπορείας είτε μέσω φέρι. (Υπάρχει το απευθείας φέρι Πόλη-Μουδανιά, περίπου 2 ώρες όσο το Ραφήνα-Άνδρος, ή το Gebze-Yalova που είναι κάτι σαν Ρίο-Αντίρριο.) Προσέξτε τα πληθυσμιακά μεγέθη, καμία σχέση με το "nowhere much to nowhere at all" του Economist, που τόσο πολύ μας είχε εξοργίσει τον καιρό του ολυμπιακού πυρετού (2004).

Οι καιροί όμως έχουν αλλάξει, οι τράπεζες είναι επιφυλακτικές απέναντι στο τούρκικο boom, το φοβούνται κι αυτό για "φούσκα". Έτσι, το μεγάλο έργο - που συμπεριλαμβάνει κι ολόκληρο τον αυτοκινητόδρομο μεταξύ Πόλης (Gebze, ακριβέστερα) και Σμύρνης - δυσκολεύεται να εξασφαλίσει την απαιτούμενη χρηματοδότηση. Φέτος κατάφεραν να μαζέψουν 8 τούρκικες τράπεζες (καμία ξένη...) για την πρώτη φάση, έως την Προύσα. Κανείς δεν ξέρει τι θα γίνει με τη δεύτερη φάση κι αν ποτέ η αγαπημένη Σμύρνη θα συνδεθεί μέσω αυτοκινητοδρόμου με τον υπόλοιπο κόσμο. Μπορεί και να μην το χρειάζεται.

Θα συμφωνήσω με το "μουστάκια" (Ερντογάν) και θα επαυξήσω: κανείς δεν ξέρει τι μας ξημερώνει. Πιστεύω όμως ότι για τη γέφυρα δεν υπάρχει πια πισωγύρισμα. Θα την κάνουν - και θα τη φτιάξουν γερή, με τη βοήθεια και της ιαπωνικής τεχνολογίας (και της τεχνογνωσίας που ήδη υπάρχει από τις 2, επίσης κρεμαστές, γέφυρες του Βοσπόρου). Ήδη οι εργασίες έχουν προχωρήσει σε αρκετό βαθμό ώστε να επηρεάζεται, κατά διαστήματα, η ναυσιπλοΐα.

Ίσως λοιπόν σε λίγα χρόνια οι εκδρομές μεταξύ Πόλης και Προύσας να μπορούν να γίνονται άνετα αυθημερόν. Εκτός αν οι οπαδοί της Θύελλας Ραφήνας (θα μάθουμε πολλές τέτοιες ομάδες χάρη στην ΑΕΚ φέτος!) αποφασίσουν να εκμεταλλευτούν την ύπαρξη της γέφυρας για να επισκεφθούν τη γη των προγόνων τους. Εκεί δεν χωράνε βιασύνες, το γραφικό Zeytinbağı ή Τρίγλια τους περιμένει κάμποσα χιλιόμετρα βορειότερα, σε παραλιακή τοποθεσία με κάμποσα ερείπια ορθόδοξων εκκλησιών. (Τρίγλια λεγόταν για πολλά χρόνια η Ραφήνα των προσφύγων.)

Για να τα προλάβει όλα, ο επισκέπτης θα πρέπει να βάλει στο πρόγραμμα οπωσδήποτε μία τουλάχιστον διανυκτέρευση στην πόλη του Καραγκιόζη και του Χατζηαβάτη (διαθέτει και σχετικό μουσείο η Προύσα). Και, μια και θα μείνει εκεί το βράδυ, δεν θα ήταν κακή ιδέα (όπως έκανα εγώ) να δοκιμάσει τις νοστιμιές ενός μεγάλου κεμπαπτζή και να τελειώσει τη βραδιά του στον πεζόδρομο του Αράπ Συκρύ*, που διέψευσε το φόβο μου ότι η πόλη του Μεγάλου Τεμένους είναι τόσο "ευσεβής" που δεν διαθέτει ίχνος νυχτερινής ζωής.

*περισσότερα γι' αυτόν, μια άλλη φορά...

Ο κόμβος τύπου "πεϊνιρλί"

Το αγαπημένο μας φαγητό έχει εμπνεύσει και την επιστήμη του συγκοινωνιολόγου / οδοποιού.

Κάντε "κλικ" στην κάτωθι ενημερωτική εικόνα.

 

Ο "από κει" Πειραιάς

Το λεκανοπέδιο, τα 433 τετραγωνικά χιλιόμετρα γνωστά κάποτε ως "Τέως Διοίκησις Πρωτευούσης" (κάτι σαν Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία), ήταν μια βολική απλοποίηση, ουδέποτε όμως υπήρξε κλειστό, ούτε ομοιογενές. Η συνεχόμενα δομημένη Αττική φτάνει πλέον στο Πόρτο Ράφτη, το Σχοινιά, τη Ροδόπολη και το Αλεποχώρι - κι ας πρόκειται περιοχές που ακόμη και σήμερα δεν εξυπηρετούνται (οι περισσότερες) από "αστικά" λεωφορεία. Κι όσο για το εσωτερικό του, οι διαιρέσεις ήταν πολλαπλές. Σήμερα θα ασχοληθώ με μία απ' αυτές. Υπάρχει, λοιπόν, μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε αυτό που λέμε Πειραιά και στην υπόλοιπη Αθήνα.

Η περιβάλλουσα των εκλογικών περιφερειών Α' και Β' Πειραιά, αυθαίρετη κι αυτή όσο και οποιαδήποτε γραμμή πάει να κόψει στα δύο το λεκανοπέδιο, είναι ωστόσο η αντιπροσωπευτικότερη. Αν και ποτέ δεν θα καταλάβω τι είναι αυτό που κάνει την Αγ. Βαρβάρα "Αθήνα" και το γειτονικό Κορυδαλλό "Πειραιά" - που το σύνορό τους ανατολικά της Λ. Αθηνών/Λαμπράκη είναι ένας τυχαία (μάλλον) επιλεγμένος δρόμος - είναι γεγονός ότι όταν λέμε "οι γειτονιές του Πειραιά" περιλαμβάνονται μέσα συγκεκριμένοι δήμοι κι αφήνονται απέξω άλλοι.

Ο Πειραιάς ουσιαστικά δεν υπήρχε ως σοβαρός οικισμός μετά την αρχαιότητα και μέχρι το 1830 περίπου, άρα πειραιώτες anneden-babadan, γκάγκαροι και προαιώνιοι, δεν υφίστανται. Εγώ μεγάλωσα εκεί, έζησα 21 χρόνια και ακόμη τον γυροφέρνω - είμαι πειραιώτης πιο πολύ απ' οτιδήποτε άλλο, ακόμα όμως τον μαθαίνω. Έμενα στη χερσόνησο, αυτή που παλιά ήταν νησί και που αποτελεί το κεντρικότερο και πιο "κυριλέ" κομμάτι της πόλης - έδρα του Δήμου, καρδιά του λιμανιού, αγκυροβόλιο των θαλαμηγών και τερματικός σταθμός τριών σιδηροδρομικών δικτύων. Από τον υπόλοιπο Πειραιά μας χώριζε ένα φαρδύ φράγμα, με άξονα τις ράγες "ΣΕΚ" και "ΣΠΑΠ" (μετέπειτα ΟΣΕ) και περίβλημα τη βιομηχανική και βιοτεχνική ζώνη της περιοχής. Τις πέραν των γραμμών γειτονιές άργησα να τις μάθω - στο γυμνάσιο/λύκειο έμεναν κάμποσοι συμμαθητές μου εκεί, αλλά συναντιόμασταν σχεδόν πάντα στο κέντρο.

Έτσι έμειναν terrae incognitae για μένα τα Καμίνια, ο Απόλλωνας, τα Μανιάτικα, τα Ταμπούρια (που μόλις πρόσφατα χάρη στο βιβλίο του Χαριτόπουλου έμαθα την ακριβή τους θέση - τόσο καλά...), ο Άγιος Δημήτριος, η Παλιά Κοκκινιά, η Αγια-Σοφιά, η Λεύκα, ο Καραβάς - το ίδιο και οι γύρω Δήμοι. Οι περιοδικές οικογενειακές επισκέψεις είχαν πάντα ένα στοιχείο εκδρομής: Τραμ για την Αμφιάλη (το πρόλαβα κι αυτό), γαρίδες στη Χαραυγή, μνημόσυνα στην Ανάσταση, εφημερεύον νοσοκομείο το Κρατικό, και τέλος η διαδρομή-έκπληξη που από τον Άνω Κορυδαλλό σε έβγαζε "μαγικά" στο Χαϊδάρι.

Παρόλο που αργότερα, με την αυξημένη μου κινητικότητα (και την αγάπη μου για τους χάρτες) τα έμαθα λίγο καλύτερα, στον "από κει" Πειραιά θα δέσποζε για πολύ καιρό η μυθολογία, κυρίως η πολιτική. Η ζώνη αυτή ήταν πρωτίστως μια Κοκκινιά, γεμάτη πρόσφυγες (τότε ζούσαν και αυτοπροσώπως), αριστερούς (χάρη στο μπλόκο του '44), κατά βάση κόκκινους (ποδοσφαιρικά και ολίγον βυσσινί λόγω Προοδευτικής). Το ΚΚΕ καμάρωνε για τους αυτοδιοικητικούς του '82 που στήριζε: το Λογοθέτη στην Κοκκινιά, το Σαράφογλου στο Κερατσίνι, το Μαλαγαρδή στον Κορυδαλλό, τον Κοσκινά στη Δραπετσώνα (το έλεγες και σαν ποιηματάκι). Ο Δουατζής (δημοσιογράφος της πρώτης πασοκικής ΕΡΤ) είχε συγχαρεί με εμφανές δέος, τηλεφωνικά, το Στέλιο Λογοθέτη το 1982 όταν πήρε 70-φεύγα τοις εκατό. Στις "κανονικές" εκλογές όμως οι περισσότεροι ψήφιζαν Πασόκ. Και η δεξιά είχε μια μάλλον συμβολική παρουσία για πολλά χρόνια. Ο αντίπαλος του Λογοθέτη λεγόταν Χρηματόπουλος, όνομα που ήταν από μόνο του "καπιταλιστικό στερεότυπο", πού να φτουρήσουν οι γαλάζιοι;

Το '98 ήρθε το πρώτο σοκ. Δυτικά του Κηφισού (και στη βήτα Πειραιώς) βγήκαν και δεξιοί δήμαρχοι. Έστω γιαλαντζί δεξιοί, υποτίθεται ανεξάρτητοι αλλά στηριγμένοι από τη ΝΔ. Και χωρίς να έχουν αλλάξει ριζικά οι συσχετισμοί στην υπόλοιπη χώρα. Τι έγινε; - απόρησα. Μετά από αρκετό προβληματισμό, κατέληξα ότι είχε αλλάξει ο κόσμος και οι αντιλήψεις του. Ήταν πια όλοι πιο ευκατάστατοι, οι γειτονιές είχαν ευπρεπισθεί (οι οδοί Τζαβέλλα και Μπελογιάννη, για παράδειγμα, δεν αποτελούσαν πλέον ρέματα), είχε χάσει ίσως κάποιο από το community spirit ο κόσμος, είχε ίσως μπουχτίσει από την παραδοσιακή αριστεροσύνη, δεν ταίριαζε αυτή με τα διαμερίσματα "του κουτιού" και τα εμπορικά καταστήματα της Παναγή Τσαλδάρη (οδού όπου έγινε η δολοφονία του Π. Φύσσα - εκείνη την εποχή περνούσα σχεδόν καθημερινά, επαγγελματικοί λόγοι της οικογένειας).

Το 2003 ή 2004 (δεν θυμάμαι πια) ήρθε το δεύτερο σοκ. Καλεσμένος σε σπίτι σε γειτονιά κατεξοχήν εργατικής τάξης, ένιωσα (από τις συζητήσεις των οικοδεσποτών μου) να περιβάλλομαι από τον νεοκαραμανλισμό "και τις παραφυάδες του". Σε ένα από τα δωμάτια του "πάρτυ" βρέθηκα για λίγη ώρα με μιλιταριστές νέους που κάθε άλλο παρά ανταποκρίνονταν στο, απλοϊκό αλλά ανθεκτικό, στερεότυπό μου για τους κατοίκους της περιοχής.

Δεν πολυσυχνάζω ούτε τώρα (και δεν μπορώ να θεωρηθώ βαθύς γνώστης - κάθε άλλο) αλλά, κρίνοντας από τη γενική υποβάθμιση των αστικών περιοχών - και σε συνέχεια των δύο παραπάνω "φωτογραφιών" -, δεν μου φαίνεται περίεργο που η Χρυσή Αυγή πήρε στη Β' Πειραιώς λίγο κάτω από τη ΝΔ το Μάιο 2012 (σχεδόν 10% κάθε ένας τους). Όπως οι παρατημένοι, χορταριασμένοι δρόμοι είναι breeding haven (περιοχή ανάπτυξης) ποντικών και φιδιών, έτσι και οι γειτονιές που λιγδιάζουν βγάζουν ακροδεξιά. Τι κι αν ήταν κάποτε "προοδευτικές", "δημοκρατικές", ακόμη και "μαρτυρικές"; Οι δάφνες αυτές ξέρουμε ότι έπαψαν, εδώ και χρόνια, να συνδέονται (όσο συνέβαινε παλιότερα) με ζωντανή κουλτούρα ανθρωπισμού. Και το ότι οι παλιές πράσινες ζώνες του εκλογικού χάρτη βάφτηκαν ροζ από το 2012, λόγω σχετικής πλειοψηφίας ΣΥΡΙΖΑ, μπορεί να συμβολίζει το ροδοκόκκινο ξημέρωμα μιας καινούργιας μεταπασοκικής εποχής, δυστυχώς όμως κρύβει τη σκοτεινή όψη μιας άλλης (αν και "χρυσής") αυγής, που δεν μένει πάντοτε αφανής - κάποια στιγμή έρχεται κι αυτή στην επιφάνεια, με τη βία του μαχαιριού και του αίματος, και τότε τρέχουμε όλοι.

Πιάσε κι ένα πεϊνιρλί...

Δυσκολεύεται ο κάθε λογικός άνθρωπος να φανταστεί μια "σοβαρότερη Χρυσή Αυγή", δεν προδιαθέτουν σε κάτι τέτοιο οι προβεβλημένες καρικατούρες της, από τον κωλοπετσωμένο αρχηγό της μέχρι τον αστοιχείωτο Καιάδα (Εγέρθητου).

Επανειλημμένα όμως έχω παρατηρήσει ότι η "ατζέντα" της ακροδεξιάς έχει διαποτίσει ευρύτατα το πολιτικό φάσμα. Η επιρροή αυτή, όπως υποστηρίζω, είναι προγενέστερη του συγκεκριμένου κόμματος και έχει βαθύτερες ρίζες που υπερβαίνουν τη συγκυρία της κρίσης.

Μπορεί να είναι και ζήτημα χρόνου, λοιπόν, η εμφάνιση μιας σοβαρότερης ακροδεξιάς, που μάλιστα θα αφήσει αμήχανους όσους αποφεύγουν την αντιπαράθεση μαζί της με επιχειρήματα - επικαλούμενοι, δικαίως ή αδίκως, είτε τη φαιδρότητα ορισμένων στελεχών του ευρύτερου χώρου ("ψεκασμένοι") είτε το ότι απλά "δεν μιλάνε με φασίστες".

Μέρος αυτής της ακροδεξιάς στεγάζεται, άλλωστε, σήμερα σε άλλους χώρους. Ευκολότερα εντοπίζει κανείς τις περιπτώσεις τύπου Φαήλου Κρανιδιώτη. Ο παλιός συνήγορος του Öcalan χρησιμοποιεί συστηματικά ακροδεξιά ρητορεία και ουδέποτε έχει κρύψει την απέχθειά του στο "δημοκρατικό τόξο" και στις κατ' ανάγκη σημερινές συνεργασίες της ΝΔ. Υπάρχουν και άλλα νεοδημοκρατικά στελέχη (Πολύδωρας, Ψωμιάδης) που, χωρίς να πλησιάζουν την έξοδο του μαντριού, ευθαρσώς προπαγανδίζουν την ευρύτητα της "παράταξης" και διαφημίζουν την ανοιχτή της αγκαλιά σε όλους αυτούς που, σύμφωνα με τον Taki (ένστολους, σεκιουριτάδες, μεροκαματιάρηδες, πεϊνιρλιτζήδες), δίνουν σήμερα τη στήριξή τους, όχι απαραίτητα στις γελοιότητες της μαύρης αρβύλας, αλλά στα όσα έμαθαν να ασπάζονται μετά από τόσα χρόνια ελληνοκεντρικής παιδείας (διαχρονικότητα της ενιαίας γλώσσας μας, ομοιογένεια του πληθυσμού μας, μοναδικότητα του πολιτισμού μας...). Αλλά και πέρα από τη θεωρητικά όμορη ΝΔ, η ακροδεξιά σκέψη δεν απέχει πολύ από εκφάνσεις του πάλαι ποτέ "πατριωτικού Πασόκ", που πρόσφατα σχημάτισε τάση εντός του Σύριζα (Μιχελογιαννάκης με τον "εξελληνισμένο Κομφούκιο", Κοτσακάς που κάποτε ειπώθηκε ότι εκπαίδευε μαχητές του κουρδικού PKK...).

Εν κατακλείδι, ο Μπάμπης Παπαδημητρίου απλώς παρέθεσε το λάθος ουσιαστικό μετά από το συγκριτικό επίθετο "σοβαρότερη". Η Χρυσή Αυγή και η "σέμαϊ" ακροδεξιά (γεια στο στόμα του Μάρτενς της Frankfurter Allgemeine) μπορεί να δείχνουν φαιδρές, το πολιτικό τους υπόβαθρο όμως είναι μια υπόθεση πολύ σοβαρότερη απ' όσο αντιλαμβάνονται κάποιοι.

Προεόρτια τοπικών εκλογών 2014

Η πολιτική σημασία των ερχόμενων τοπικών εκλογών είναι αρκετά μεγάλη. Οι τελευταίες διοικήσεις περιφερειών και δήμων εξελέγησαν το φθινόπωρο του 2010, όταν ακόμη τα μνημόνια δεν είχαν αλλάξει πολύ τη ζωή μας, με αποτέλεσμα οι συσχετισμοί των βασικών πολιτικών δυνάμεων να μην έχουν μεταβληθεί ουσιωδώς. Η "μαύρη" τριετία 2011-2013 και η ανάδειξη νέων ισορροπιών είναι βέβαιο ότι θα επιφέρουν αλλαγές.

Μπορεί να θεωρείται άκομψη ή φάουλ η υποτιμητική χρήση της λέξης βλάχος (μόνης της ή ως συνθετικό), λίγοι όμως μπορούν να αρνηθούν τα δίκια που είχε ο Τσίπρας όταν μιλούσε για "βλαχοδημάρχους". Στην πλειοψηφία τους οι τοπικοί άρχοντες εξελέγησαν με τις σημαίες Πασόκ ή ΝΔ, τις οποίες συνήθως διστάζουν να απεμπολήσουν όσο βλέπουν τον παλιό δικομματισμό εν ζωή, έστω με τους εταίρους του τώρα αποδυναμωμένους και αναγκαστικά συμμαχούντες στο κυβερνητικό σχήμα. Επίσης, οι δήμαρχοι (και οι περιφερειάρχες) - παρά τους παράγοντες τοπικών συνθηκών ή προσωπικών επιρροών - συχνά αποτελούν το μακρύ χέρι των κομματικών επιτελείων και, ευκαιρίας δοθείσης, τείνουν να κάνουν αυτά που σήμερα είναι περίπου απαγορευμένα σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης: διορισμούς (βλ. πρόσφατες εξαγγελίες περί κοινωφελούς εργασίας), αναθέσεις (σε σημαντικούς τομείς όπου η αρμοδιότητα, καλώς κατ' αρχήν και θεωρητικά, μεταβιβάστηκε στο δικό τους επίπεδο - βλ. διαχείριση απορριμμάτων) και πάνω απ' όλα δημόσιες σχέσεις, υποσχέσεις, διατύπωση "οραμάτων" και όλα τα πολιτικά φρου-φρου κι αρώματα.

Στο πρόσωπο των αυτοδιοικητικών παραγόντων επιβιώνει το πολιτικό σύστημα που πολλοί βρίζουν και που, ακόμη κι όσοι ανέχονται Σαμαρά-Βενιζέλο ως "μη χείρονες", αναγνωρίζουν ότι πρέπει να αλλάξει και παρ' όλα αυτά έχει αγγιχτεί ελάχιστα (ακόμη;) από τα προγράμματα αναδιάρθρωσης του ευρύτερου Δημοσίου.

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ λοιπόν έθεσε, σε καίριο χρόνο (δεν είναι τυχαίο που τον ίδιο καιρό διέρρευσαν σχέδια για την αλλαγή της εκλογικής διαδικασίας - οι εκλογές απασχολούν πολλούς), μια βασική πολιτική διάσταση της επικείμενης αναμέτρησης.

Ένα ερώτημα είναι αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα κομματικοποιήσει όλες τις αναμετρήσεις με σκοπό να καταγραφεί ένα παγιωμένο ποσοστό του - όσο πιο πάνω από το 20-25%, τόσο το καλύτερο. Έχοντας επίγνωση της μειοψηφικής ακόμη δύναμής του, είναι πιθανό - όσο κι αν λέγεται ότι ο Τσίπρας αντιγράφει τον Ανδρέα Π. - να αποφύγει την τακτική της "δημοκρατικής πλειοψηφίας" και των συμμαχιών του Β' γύρου. Ο προβληματισμός φαντάζομαι ότι θα είναι στο αν οι "κινήσεις πολιτών" (του 2010 και παλιότερες) θα έχουν θέση σε αυτό το τοπίο, μια και σε πολλές περιπτώσεις περιελάμβαναν μετριοπαθή στοιχεία που κάθε άλλο παρά μαχητική αντιμνημονιακή στάση θα θέλουν να ακολουθήσουν πλέον.

Έχοντας πει όλα τα παραπάνω, αξίζει να επισημάνω ότι τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και οι άλλες δυνάμεις θα έχουν ως σημείο αναφοράς και φόβητρο τη Χρυσή Αυγή. Σήμερα άκουσα στο ραδιόφωνο τον Καμίνη να εκλιπαρεί για συσπείρωση του "δημοκρατικού τόξου", δείχνοντας ότι η αυτοπεποίθηση για την υποψηφιότητά του είναι περίπου στο απόλυτο μηδέν του Κέλβιν.

Το πρώτο "ματς" όμως θα παιχθεί στο άμεσο μέλλον, στη διαμόρφωση των "κανόνων" (αυτοδιοικητικού εκλογικού νόμου). Κι εκεί, το μαχαίρι και το πεπόνι, θεωρητικά, το έχει η κυβερνητική πλειοψηφία. Για να δούμε λοιπόν...

Νησιώτικα δρομάκια

Η βόλτα "στο δάσος" έχει σίγουρα την ομορφιά της, όπως και οι διακοπές στο βουνό. Κάποιοι γνωστοί μου είναι τόσο εξειδικευμένοι που είναι σε θέση να αναλύσουν τις κλιματολογικές διαφορές ανάμεσα στα Τρίκαλα Κορινθίας και την αρκαδική Βυτίνα (που για μένα δεν είναι και τόσο ορατές).

Οι παραστάσεις μου, από τα παιδικά ήδη χρόνια, ήταν διαφορετικές. Σίγουρα όλο και κάποια "δάση" υπήρχαν στα νησιά, όμως η εικόνα της εξοχής για μένα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με αυτό που οι πυροσβέστες συγκαταλέγουν στις "αγροτοδασικές εκτάσεις" - ορολογία που την έμαθα πολύ αργότερα, στην επαγγελματική μου ζωή.

Γεμάτα πλαγιές τα νησιά, βρίσκεις όμως κάμποσο επίπεδο έδαφος και διόδους που δεν μοιάζουν καθόλου με κακοτράχαλα μονοπάτια - και μπορείς να βαδίσεις ακόμη κι αν δεν είσαι υπεραθλητής. Οι αναβαθμίδες (αιμασιές τις έμαθα αργότερα, πεζούλες τις ήξερα μικρός) συγκρατούν το χώμα και επιτρέπουν "ήπιες αγροτικές εκμεταλλεύσεις", συνήθως passive που λένε κι οι ξένοι φίλοι μου. Έχεις μερικές δεκάδες ρίζες ελιές να "κάθονται", κι από κει και πέρα στάνες, κοτέτσια, κ.λπ. ανάλογα με την ενέργεια που μπορείς να διαθέσεις (άμεσα ή μέσω τρίτων). Καμιά φορά τυχαίνει να εγκαταλείπονται και να ρουμανιάζουν αυτές οι εκτάσεις. Λένε στη Σάμο για τις πλαγιές με τους αμπελώνες που έγιναν "δάση" τότε που πολλοί νησιώτες μετανάστευσαν στην Α(υ)στραλία.

Το δρομάκι της φωτογραφίας είναι σε μια περιοχή της ανατολικής Άνδρου - που παρά την απόσταση έχει πολλές ομοιότητες με τη Σάμο των παιδικών μου καλοκαιριών - με ζωντανή ανθρώπινη παρουσία, κοντά σε μια πηγή στο "no man's land" ανάμεσα σε δύο χωριά. Δεν νομίζω ότι θα το δείτε στο χάρτη των μονοπατιών για τους "ψαγμένους" αλλά έχω την εντύπωση ότι θα το επισκεφτούμε ξανά και ξανά για μια σύντομη, χαλαρωτική καλοκαιρινή βόλτα.

Οι Κυριακές των καταστημάτων

Όσο μεγάλωνα, γνώρισα πολύ καλά τι σημαίνει το κυριακάτικο άνοιγμα καταστήματος. Το δικό μας, ζαχαροπλαστείο γαρ, επιτρεπόταν να ανοίξει και Κυριακή. Κι αυτό μεταφραζόταν σε υποχρεωτική, αυτονόητη λειτουργία. Τόσο αυτονόητη όσο και αυτή των περισσότερων ανθοπωλείων, εστιατορίων, καφετεριών, σνακ μπαρ και άλλων εμπορικών εκμεταλλεύσεων που απευθύνονταν στις ανάγκες των πολλών και τυχερών, αυτών δηλαδή που είχαν ελεύθερο το σαββατοκύριακό τους (για λόγους απλότητας δεν θα πάω πίσω, στην προ του 1981 περίοδο της εξαήμερης εργασίας).

Περιττό να σας πω, πόσες και πόσες φορές σαν παιδί ζήλεψα τους συνομήλικούς μου που έβλεπαν περισσότερο τους γονείς τους, πήγαιναν οικογενειακές εκδρομές κ.λπ.

Είναι άδικες και ανισόρροπες οι κοινωνίες, ό,τι και να πει κανείς. Η σχεδόν απόλυτη δικαιοσύνη θα επιτυγχανόταν μόνο αν υπήρχε μια κοινωνική σύμβαση που θα απαγόρευε οποιαδήποτε εργασία ή εμπορική εκμετάλλευση στο 48ωρο Σαββάτου-Κυριακής. Κι εκεί ακόμη θα υπήρχαν οι αναγκαίες εξαιρέσεις, των πάσης φύσεως εφημερευόντων: από τις ένστολες υπηρεσίες που ποτέ δεν (πρέπει να) αργούν, δηλ. αστυνομία, στρατό κ.ά., μέχρι τους εκ περιτροπής "on-duty" (βενζινάδες κ.λπ.) όπως τους ξέραμε παλιά (κάποιους έως και σήμερα, π.χ. φαρμακεία).

Θα μας έκανε ενδεχομένως και πιο προνοητικούς μια τέτοια συντηρητική ρύθμιση, όπως παλιά, που ήμασταν και συνεπέστεροι (στα ραντεβού, προ κινητής τηλεφωνίας). Θα παίρναμε τρόφιμα για 3 μέρες - τι τα έχουμε τα ψυγεία; Και πιο κοινωνικοί θα γινόμασταν - με συγκεντρώσεις στα σπίτια φίλων και συγγενών, χωρίς να αναγκάζουμε κανέναν να χάνει την Κυριακή του για να μας ψήνει καφέδες ή μπριζόλες.

Κάπου εδώ όμως συνειδητοποιεί κανείς το εξής: Σημαντικό μέρος της εξέλιξης του κόσμου υπαγορεύεται από νέες, ή διαφοροποιημένες από το παρελθόν, αλλά σε κάθε περίπτωση πραγματικές ανάγκες. Μια και ο ελεύθερος χρόνος "των πολλών" εντοπίζεται στο σαββατοκύριακο, θα τους εξυπηρετούσε στ' αλήθεια η δυνατότητα να πάνε να ψωνίσουν ρούχα, βιβλία, έπιπλα ή ό,τι άλλο θέλουν, στη διάρκεια αυτού του ελεύθερου χρόνου, χωρίς άγχος.

Πολλές κοινωνίες στον κόσμο έχουν ανταποκριθεί σε αυτή τη σύγχρονη ανάγκη. Σε αντιστάθμισμα, τα καταστήματα μένουν κλειστά μια άλλη μέρα της εβδομάδας, συνήθως Δευτέρα (όπως σε εμάς τα θέατρα), είτε με περιορισμό είτε κατ' έθιμο. Στη δεύτερη περίπτωση, ο ευέλικτος επιχειρηματίας (που δεν είναι απαραίτητα ο μεγάλος σε μέγεθος εκμετάλλευσης) μπορεί να βάλει κόσμο εκ περιτροπής ή σε μερική απασχόληση κι έτσι να μείνει και 7 μέρες ανοικτός.

Α, να θυμίσω και κάτι που κάποιοι στη χώρα μας το παραβλέπουν (και δεν υπερβάλλω): Τα καταστήματα είναι επιχειρήσεις, έχουν "σκάψιμο", έχουν ρίσκο. Δεν το βλέπουν έτσι όλοι όσοι ανοίγουν κατάστημα. Το μαρτυρά η, συχνά απαντώμενη, προσέγγιση "να βγαίνει το ΤΕΒΕ, να έχουμε να απασχολούμαστε, να βγάλουμε σε 1-2 χρόνια το ποσό της επένδυσης κι έχει ο Θεός" (frappé economy). Όπως κι η προσέλκυση επιδοτήσεων "για επιχειρηματικότητα νέων/γυναικών/αναξιοπαθούντων", που (όχι πάντα, αλλά αρκετές φορές) αποτελούσε πεταμένα ευρωπαϊκά λεφτά μια και παρέτεινε για μερικά χρόνια ακόμη το προαναφερθέν "έχειν" του Θεού. Καθώς και (last but not least) η σοβιετική αντίληψη που αντανακλάται στα ωράρια των εμπορικών συλλόγων: Είναι δυνατόν να περπατάς σε πεζοδρομημένη εμπορική περιοχή μετά τις 4μμ του Σαββάτου και να επικρατεί νέκρα; Είναι - στα κέντρα των πόλεών μας. Τα παραπάνω δείχνουν ότι κάποιοι επιχειρηματίες (και τα όργανα εκπροσώπησής τους) θα προτιμούσαν φιξ τιμές, μηδέν ρίσκο κι όλοι οι "καλοί" να χωράνε. Τι σχέση έχει τώρα αυτό με το επιχειρείν, μην το ψάχνουμε.

Η εργατική νομοθεσία καλώς προβλέπει το πόσο μπορείς να κουράσεις έναν απλό εργαζόμενο, αυτό θα πρέπει να διαφυλαχθεί και κυρίως η εφαρμογή του. (Η εφαρμογή άλλωστε είναι κάτι που απαιτείται, και δεν είναι δεδομένο δυστυχώς, ακόμη και στη σημερινή κατάσταση.) Θα είναι λάθος να έχουμε ανοιχτά καταστήματα με αενάως εργαζόμενους τους ίδιους ανθρώπους. Λύσεις υπάρχουν και εφαρμόζονται (με πολυπλοκότερο μάλιστα τρόπο) σε βιομηχανίες καθώς και υπηρεσίες συνεχούς λειτουργίας (βάρδιες). Απλοποιημένες εκδοχές μπορούν να υποστηρίξουν επαρκώς το κυριακάτικο άνοιγμα.

Ναι, κάποιοι θα ξεβολευτούν με αυτή την ανακατανομή. Όχι, δεν νομίζω ότι υπάρχει λανθάνουσα νέα ζήτηση (δηλ. ο τζίρος δεν θα αυξηθεί από το κυριακάτικο άνοιγμα), όμως συνολικά θα είναι (πιστεύω) δικαιότερη η ισορροπία προσφοράς-ζήτησης.

Ως προς το ότι κάποιοι εργάζονται τις ώρες που αναπαύονται οι άλλοι, όχι, δεν θα γίνει δικαιότερος ο κόσμος. Το έχω νιώσει και στην ενήλικη, παραγωγική ζωή μου - έχω περάσει νύχτες και σαββατοκύριακα δουλεύοντας, κι ας ήμουν τύποις nine-to-fiver, Δευτέρα με Παρασκευή. Μα c'est la vie, που είπε κάποτε κι ο σύντροφος Λαυρέντης Μαχαιρίτσας.

Αβάντα, μαέστρο, σ' έναν καλαματιανό

Το πράγμα έχει σοβαρέψει, όσο δεν παίρνει.

Η διαπλοκή του συγκροτήματος του Φαλήρου με τη γαλάζια μονταζιέρα, δηλ. τους επικοινωνιακούς "μαγείρους" του Μεγάρου Μαξίμου, είναι πλέον ολοφάνερη ακόμη και στον πιο καλόπιστο παρατηρητή.

Το τελευταίο κρούσμα, που τυχαία υπέπεσε στην αντίληψή μου (μια και εξακολουθώ να αποφεύγω τις ελληνικές εφημερίδες), είναι κραυγαλέο.

Την περασμένη Κυριακή 11/8/'13 το ταξιδιωτικό ένθετο της Καθημερινής παρουσίαζε - όπως συνηθίζει - συμπαθείς ταξιδιωτικούς προορισμούς.

Ένας απ' αυτούς ήταν το Λιμένι - όχι όμως αυτό που γνωρίζει ο "ψαγμένος" τουρίστας, δηλ. ο μικρός παραθαλάσσιος οικισμός ανάμεσα στην Αρεόπολη και το Οίτυλο της Λακωνίας.

Αγαπητοί αναγνώστες, η Καθημερινή μάς ενημερώνει ότι υπάρχει, κατά τα φαινόμενα, και δεύτερο Λιμένι, κάπου στη Μεσσηνία - το οποίο μάλιστα μοιάζει εντυπωσιακά με το πρώτο!

Αδιάψευστος μάρτυρας, η φωτογραφία.

Οι αθεόφοβοι σαμαρικοί, μετά από τη φασαρία που έκαναν - όσο ο νυν πρωθυπουργός ήταν υπουργός πολιτισμού - για να "φέρουν στη Μεσσηνία" το ναό του Επικούρειου Απόλλωνα (μια διαμάχη "σε ξένο αχυρώνα", όπως σας ενημέρωσε προ τετραετίας το παρόν ιστολόγιο), προσπαθούν τώρα να παρουσιάσουν ως "Μεσσηνιακή Μάνη" οτιδήποτε βρίσκεται δυτικά από το ακρωτήριο Ταίναρο.

Με αυτή τη λογική, η Βάθεια, ο Γερολιμένας, η ιστορική Τζίμοβα και νυν Αρεόπολη (μία από τις 54 κοιτίδες "έναρξης" της ελληνικής επανάστασης) και το Οίτυλο, αναπόσπαστα κομμάτια όλα της "μέσα" (και βεβαίως λακωνικής) Μάνης, παρουσιάζονται ως μεσσηνιακά, μόνο και μόνο επειδή η υποτιθέμενη σοβαρή εφημερίδα αβαντάρει τον Αντώνη Σαμαρά χορεύοντας, ανεξάντλητη, καλαματιανό...

(Στην κάτωθι εικόνα, το συνοδευτικό κείμενο, στραμμένο κατά 90 μοίρες για τεχνικούς λόγους - για να καταλάβετε, ότι δεν πρόκειται για λάθος στη λεζάντα της φωτογραφίας, αλλά για συστηματική παραποίηση. Εύγε.)

Ελληνισμός στο ράφι

Ωραίο και λογικό ακούγεται, στη θεωρία. Προτιμάτε τα ελληνικά προϊόντα. Ο κάθε απλός άνθρωπος θα ήθελε να βελτιωθεί το εμπορικό ισοζύγιο αυτής της κοινωνίας.

Κι ύστερα έρχονται οι παρεμβολές που θολώνουν το μήνυμα. Σε άσπρο και μπλε, τα εθνικά μας χρώματα.

Κατακλυζόμαστε από διακηρύξεις ελληνικότητας. Μερικές σε ευθεία μορφή (θετικές και αρνητικές διαφημίσεις), άλλες έμμεσες και υπόγειες (φημολογία).

Τα μάτια μας κάνουν "πουλάκια", ορθογωνικού σχήματος, με εννέα εναλλάξ χρωματισμένες ρίγες κι ένα σταυρό πάνω αριστερά. Η σημαία μας φιγουράρει σε φυλλάδια, οθόνες, αφίσες.

Οι πωλητές προϊόντων και υπηρεσιών καίγονται να μας αποδείξουν πόσο έλληνες είναι. Παλιά είχαμε κυρίως τους κρεοπώλες των κεντρικών αγορών που καυχιόνταν για το ελληνικό, και όχι σκοπιανό, κατσικάκι. Από πέρυσι (κυρίως) κονταροχτυπιούνται οι ζυθοποιοί. Πρόσφατα τα εθνικά μας χρώματα άρχισαν να καλύπτουν (απειλώντας την αναγνωρισιμότητα!) τις ρεκλάμες των αλυσίδων σούπερ μάρκετ:

- Ελληνικό με τη βούλα (με σημαιάκι απαραιτήτως δίπλα στη φωτογραφία του) το τάδε και το δείνα προϊόν

- "Βέρος έλληνας" ο Βερόπουλος. ΟΚ, αντάρτης στο βουνό ήταν (άρα και πατριώτης), δεν έχει όμως ακούσει κανείς ότι αυτή η αλυσίδα ανήκει (από το 1969!) στο διεθνή όμιλο Spar;

- Ελληνικά, επίσης, "τόσα και τόσα" προϊόντα των Λιντλ (κι ας θέλουν να τους μποϊκοτάρουν διάφοροι, τους γερμαναράδες)

Πώς να μπει η συζήτηση σε λεπτές έννοιες, όπως η προστιθέμενη αξία;

Υπάρχει άραγε έστω και δημοσιογραφική έρευνα στη χώρα μας που θα μας βοηθήσει να "ιχνηλατήσουμε" την προέλευση των προϊόντων που αγοράζουμε; (Παράδειγμα τέτοιας έρευνας εδώ: η γερμανική Zeit αναλύει μια κατεψυγμένη πίτσα στα "εξ ων συνετέθη" και η εικόνα είναι εξόχως σύνθετη, όπως φαντάζομαι συμβαίνει συνήθως στην πραγματική ζωή.)

Τα εθνικά μας σύμβολα συχνά μας συγκινούν. Δεν είναι κακό αυτό, αλλά στις επιλογές που κάνουμε - είτε ως ψηφοφόροι, είτε ως καταναλωτές -  ας μη στεκόμαστε μόνο στο συναίσθημα.

Καλοκαιρινό απλικέησο;

Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα, δηλαδή δεν επιδιώκουμε να αντιδικούμε για τα gustibus και τα coloribus, τις ατομικές προτιμήσεις του καθενός.

Μπερδεύουν, όμως, κάποια διαφημιστικά μηνύματα, που υποτίθεται ανταποκρίνονται στις, εκδηλωμένες ή λανθάνουσες, προτιμήσεις αρκετών ανθρώπων.

Αν πιστέψουμε ορισμένα από αυτά, υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να αποχωριστούν τον αγαπημένο τους αθηναϊκό ραδιοσταθμό στις διακοπές τους.

Γι' αυτό και τους προτείνονται applications (απλικέησο, πώς το λένε) με τα οποία θα μπορούν στην παραλία, την καφετέρια ή το πουλ μπαρ να συνδέονται με τον Τάδε Εφ Εμ, που δεν θα είναι ακριβώς εφ εμ μια και θα τον πιάνουν διαδικτυακά, αλλά τι σημασία έχει;

Προσπαθώ να φανταστώ ποιοι από τους ανθρώπους που ξέρω θα ήταν τόσο απελπισμένοι ώστε στις λίγες (όλο και λιγότερες είναι για πολλούς) μέρες ανάπαυσης και φυγής από την καθημερινότητα (ακόμη κι αν μείνουν στο σπίτι τους) θα αποζητούν, τι ακριβώς;

Την καθημερινή ποιοτική ενημέρωση;

Τα τραγούδια από το playlist (κοινώς κονσέρβα);

Την αναβίωση της εμπειρίας που συνήθως συνδυάζεται με τη διαδρομή της δουλειάς και το σταμάτα-ξεκίνα;

Ούτε έναν υποψήφιο δεν μπορώ να σκεφτώ. Μάλλον κάνω παρέα με τα λάθος πρόσωπα. Εξαιρούνται ίσως ορισμένοι που υποπτεύομαι ότι περνούν την ώρα τους τηλεφωνώντας μήπως και τους κληρωθεί κάποιο δώρο: εκδρομή, βιβλίο, σιντί... Κι αυτούς, μου φαίνεται, θα τους ξεκόψω σιγά-σιγά :)

"Σσσστ! Μην τον ενοχλείτε, ακούει Πριτς Εφ Εμ!"

Ο Μπελούσης...

Ο Τζίμης δεν είχε την τύχη του αδελφού του. Κι αυτό είναι ταυτόχρονα καλό και κακό.

Ο μεγάλος αδελφός, Τζων Μπελούσι, είχε πρωταγωνιστήσει στο θρυλικό Blues Brothers, αλλά πήρε την κάτω βόλτα με τα ναρκωτικά, τα οποία τον πήραν από τη ζωή σε ηλικία μόλις 33 ετών, το 1982.

Ο Τζιμ τα γλίτωσε όλα αυτά, αλλά ποτέ δεν γύρισε κάτι σαν το Blues Brothers.

Ούτε και στην προσωπική του ζωή "στέριωσε", έκανε τρεις γάμους (αν και για πολλούς αυτό δεν είναι απαραιτήτως κακό!).

Σήμερα όμως, λίγο πριν κλείσει τα 60, "ο Μπελούσης" (κατά το "Μενούσης") αποκτά μια δεύτερη ευκαιρία.

Ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΪ, του γνωστού φαληρικού συγκροτήματος (που πρωτίστως αναλώνεται στην υπαγόρευση ερωτήσεων σε εχθρικούς δημοσιογράφους), αποφάσισε να τον βγάλει από την αφάνεια.

Καλοκαιριάτικα, εκμεταλλευόμενος τη σιγή της Δημόσιας Τηλεόρασης (που ακόμη τη βγάζει με "κονσέρβες"), κάτι που μόνο τυχαίο δεν μπορεί να είναι (ιδού οι συμπλεύσεις!), αντικατέστησε το CSI Νέας Υόρκης με τη δικαστική σειρά Defenders (που αγνοούμε αν προβάλλεται πουθενά αλλού στον κόσμο).

Σε αυτήν πρωταγωνιστεί ο βαλκάνιος ηθοποιός, που πλέον έχει χάσει αρκετά μαλλιά ώστε να υποδύεται πειστικά τον ώριμο ιταλο-αμερικάνο δικηγόρο Μορέλλι.

Η εδώ προβολή του κ. Μπελούση δεν είναι τυχαία. Οι Μπελούσηδες είναι γνωστοί - και βραβευμένοι - ως αλβανο-αμερικανοί από το Σικάγο. Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη.

Το χωριό του Μπελουσαίικου είναι η Κιτέζα (Qyteze), σε απόσταση αναπνοής από τα σύνορα, κάπου ανάμεσα στην Καστοριά και την Κορυτσά.

(Κιτέζα υπάρχει και στην Αττική, στο Λαγονήσι.)

Η δε μητέρα των Μπελούσηδων, Αγνή, ήταν κόρη μετανάστη από την Ελλάδα. Σύμφωνα δε με αποκλειστικές πληροφορίες, ήταν συγγενής με τον έλληνα πρωθυπουργό (οι συμπλεύσεις που λέγαμε!), μια και το επώνυμό της ήταν...

...Σαμαρά!

Δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί αν η Αγνή ήταν η περίφημη "θεία από το Σικάγο", που έστελνε κουλουράκια και άλλα καλούδια στον Αντώνη τον καιρό που σπούδαζε στη Μασαχουσέτη.

Όλα όμως δείχνουν, για μια ακόμη φορά, ότι τίποτε δεν είναι τυχαίο.

Έχετε γεια βρυσούλες

Ένα εξαιρετικά κακόγουστο σύμβολο απειλεί να εισβάλει στα πληκτρολόγιά μας.

Διαπιστώνοντας ότι στα αγγλικά - την πιο διαδεδομένη παγκοσμίως γλώσσα - ξοδεύεται "πάρα πολύς" χρόνος για να γράφεται το οριστικό άρθρο the, ένας Paul Mathis προτείνει την αντικατάστασή του από μια βρύση.

Καλά διαβάσατε.

Ћ

Η καλικατζούρα που βλέπετε αποτελεί συνδυασμό των γραμμάτων "t" & "h" και θα ονομάζεται tap, λόγω του σχήματος που θυμίζει (με λίγη φαντασία) βρυσούλα.

Αυτή η ντε φάκτο αύξηση του αριθμού γραμμάτων είναι άγνωστο αν θα ενταχθεί χωρίς κραδασμούς στην αγγλική γλώσσα.

Θα πρέπει καταρχήν να συμφωνηθεί αν το 27ο γράμμα θα είναι το τελευταίο της αλφαβήτου ή αν η σειρά του θα είναι εμβόλιμη ανάμεσα στο "t" και το "u".

Ακόμη σημαντικότερο, μεγάλη μερίδα των φιλολόγων αγγλικής γλώσσας δεν θα δεχτούν αδιαμαρτύρητα την καινοτομία του κ. Mathis.

Οι συντηρητικότεροι θα ανατρέξουν στις ρίζες των γλωσσών της ίδιας οικογένειας, επισημαίνοντας ότι σήμερα τουλάχιστον μία γλώσσα - η ισλανδική - διατηρεί γράμματα που αντιστοιχούσαν στους φθόγγους "δ" και "θ". Η χρήση του συμβόλου "þ" (γράμμα "thorn") θεωρείται ιστορικά ορθή και, αντικειμενικά, εξοικονομεί το 1/3 του χρόνου που απαιτείται για να γράψεις "the". (Αρκεί να μάθεις σε ποιο σημείο του πληκτρολογίου θα βρίσκεται το σκανδιναβικό σύμβολο.)

Αλλά και οι πρακτικότερα σκεπτόμενοι έχουν τη δική τους πρόταση, που μάλιστα επιβιώνει σε επιγραφές αγαπημένων τους εντευκτηρίων. Το οριστικό άρθρο, επί αιώνες, απεικονιζόταν χάριν συντομίας με το διγράμματο "ye". Και πάλι, γλιτώνουμε το 1/3 των πληκτρολογήσεων, και χωρίς να αλλάζουμε τα πληκτρολόγιά μας.

Αφήστε λοιπόν τον κ. Mathis να ανοιγοκλείνει τις βρυσούλες του και πάμε να απολαύσουμε καμιά μπύρα στο στέκι με το όνομα Ye Olde Pub.

Περιορισμός κατοίκων

Το ασυνήθιστο μέτρο του περιορισμού κατοίκων επέλεξε η γαλλική κυβέρνηση στην προσπάθεια αντιμετώπισης των αντιδράσεων κατά των νέων μέτρων λιτότητας, που θα ισχύσουν από την 1η Ιανουαρίου 2016, επίσημη ημέρα έναρξης λειτουργίας της ευρωζώνης δύο ταχυτήτων.

Συγκεκριμένα, μερικά εκατομμύρια κάτοικοι της banlieue (τουρκιστί banliyö), δηλ. της προαστιακής ζώνης του μείζονος Παρισίου, θα περιοριστούν από την είσοδο εντός των ορίων του 75ου νομού, ήτοι της πάλαι ποτέ περιτοιχισμένης γαλλικής πρωτεύουσας.

Για το σκοπό αυτό, οι συρμοί του RER, του παριζιάνικου προαστιακού σιδηροδρόμου, θα αναχωρούν και θα τερματίζουν στις διάφορες πορτ - πάλαι ποτέ πύλες των τειχών - με κατάλληλη μεταβολή των δρομολογίων τους. Ομοίως, οι οδικές προσβάσεις της λεωφόρου μπουλβάρ Περιφερίκ θα αποκλειστούν με όλα τα μέσα που προβλέπονται από την ευρωπαϊκή Οδηγία προσωρινής σήμανσης και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Arrows.

Ο περιορισμός κατοίκων αποτέλεσε, και αυτός, μέτρο που πρωτοδοκιμάστηκε στην Ελλάδα, στην αντίστοιχη εμπειρία της ακριβώς ένα χρόνο νωρίτερα, την Πρωτοχρονιά του 2015, οπότε και αποχώρησε μονομερώς (αλλά και κλωτσηδόν) από την ευρωζώνη, όσο αυτή παρέμενε ακόμη μονοτάχυτη.

Αποτελεί, κατά πολλούς, την άλλη όψη του εξίσου ακραίου μέτρου της διανομής κατοίκων, που εύστοχα και γλαφυρά περιγράφεται σε άλλο ιστολόγιο.

Με άλλη έννοια και ορθογραφία, ο περιορισμός κατ' οίκον είχε παλαιότερα δοκιμαστεί με επιτυχία στην Ελλάδα, από αυταρχικότερα καθεστώτα και σε εποχές με χειρότερες συγκοινωνιακές συνδέσεις. Το μέτρο αυτό συντελούσε στην αποφυγή συμφόρησης των σωφρονιστικών καταστημάτων, ενώ ικανοποιούνταν ταυτόχρονα στο ακέραιο ο στόχος, να φύγουν απ' τα πόδια μας οι ενοχλητικοί αντιφρονούντες.

Ταυτόχρονα, έμπαιναν τα θεμέλια για την τουριστική ανάδειξη, γύρω στο 1980-85, νησιών της λεγόμενης άγονης γραμμής (βλ. Ικαρία) όπως και ορεινών "παραδείσων" (π.χ. Ζάτουνα, τόπος εξορίας του Μίκη).

ΕΔΕ για τον Jamiroquai!

Ένορκη Διοικητική Εξέταση (ΕΔΕ) διετάχθη σήμερα στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Η ΕΔΕ αποτελεί ανταπόκριση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου σε "όζουσες" και "ζέουσες" καταγγελίες [σημείωση: ανέκαθεν ορολογία Πάνου Παναγιωτόπουλου] σχετικά με την υγιεινή των χώρων που φιλοξενούν διεθνούς ακτινοβολίας καλλιτεχνικές εκδηλώσεις.

Σύμφωνα με επανειλημμένα γραπτά και προφορικά παράπονα, η παραμέληση των κλειστών υποστηρικτικών χώρων (καμαρίνια κ.λπ.) κατά τους θερινούς μήνες είναι παροιμιώδης.

Τελευταίο κρούσμα αποτέλεσαν τα παρασκήνια νεανικής ροκ-ποπ εκδήλωσης (πολυσυναυλίας), στην οποία επρόκειτο να εμφανιστεί, ως έκπληξη της τελευταίας στιγμής, καλλιτέχνης με τη δική του μακρόχρονη ιστορία στο μουσικό στερέωμα.

Το μεσημέρι πριν τη συναυλία, εργάτες των συνεργείων που εργάζονταν στην τεχνική υποστήριξη διαπίστωσαν ότι επικρατούσε μια απροσδιόριστη, έντονη μπόχα.

Παρόλο που αρχικά την απέδωσαν στην πολυκοσμία και σε πιθανή ιδιαιτερότητα των τοπικών νερών, σύντομα οι εργαζόμενοι δεν μπορούσαν να αγνοήσουν την οσμή και άρχισαν να ψάχνουν την προέλευσή τους.

"Η μύτη τους" δεν άργησε να τους οδηγήσει στο καμαρίνι του καλλιτέχνη-έκπληξη. Χτύπησαν την πόρτα επανειλημμένα - και λίγο αργότερα άρχισαν να φωνάζουν το όνομά του. Καμία απόκριση.

Με τη βοήθεια των υπεύθυνων ασφαλείας, σε λίγη ώρα η πόρτα είχε παραβιαστεί. Ο Jamiroquai δεν ήταν ακόμη εκεί. Σύντομα όμως όλοι ησύχασαν, μια και έγινε κατανοητή η πηγή της μυρωδιάς. Ο μεγάλος καλλιτέχνης είχε πετάξει το χαρακτηριστικό καπέλο του - γνωστό και ως ψόφια γάτα - μέσα από το μισάνοιχτο παράθυρο, για όση ώρα θα πεταγόταν για ένα μπανάκι στην παραλία του Σχοινιά.

Ο Υπουργός, παρότι γνώστης των ιδιοτροπιών του καλλιτέχνη, επέμεινε στην ΕΔΕ για λόγους παραδειγματισμού ("καλύτερος είναι ο Άδωνις με τις νυχτερινές επιδρομές;") αλλά και για την εξιχνίαση της αμέλειας που οδήγησε στο μισάνοιχτο παράθυρο.

Ο τρίτος δρόμος (ξανά!)

Η ελληνική κεντροαριστερά έχει αυτή τη στιγμή κατά την ταπεινή μου γνώμη να διαλέξει ανάμεσα σε δύο δρόμους.

Πρώτος δρόμος: Το άρμα του Σύριζα.

Εδώ ποντάρει κανείς στο ότι το 27% μπορεί να γίνει μαζικό ρεύμα, κάτι σαν το Πασόκ του '81. Τα θραύσματα του Πασόκ (Μόσιαλος, Αννούλα, ίσως κι άλλοι) κι ο Κουβέλης θα μετατρέπονταν κατά την εκδοχή αυτή σε συνιστώσες της "αναπόφευκτης" κοινωνικής και πολιτικής πλειοψηφίας. Μακριά από κυβερνητικές ευθύνες (που τις επωμίζονται οι ολίγοι του Βενιζέλου) οι σοσιαλδημοκράτες "στρογγυλεύουν" καίρια το προφίλ της Αριστεράς και προετοιμάζουν το έδαφος για ρεαλιστικές διεξόδους, διανθισμένες με συμβολικές "τομές" στη μονοτονία των μνημονίων: πρωτοβουλίες κατά της ανεργίας, δημοκρατικά τόξα, κ.λπ. Η συνεργασία αυτή γίνεται στο πλαίσιο μιας διεύρυνσης του Σύριζα, που μάλιστα μπορεί να έχει ως αφορμή τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.

Δεύτερος δρόμος: Η "μαγιά" του 20% (Πασόκ, Δημάρ και το knack).

Κατά την άποψη αυτή ο Βενιζέλος, αντιπαθής ή μη, είναι απλά ένα αναγκαίο ενδιάμεσο στάδιο στη διαδοχή των ηγεσιών. Ο χώρος της κεντροαριστεράς, με το Πασόκ ως απαραίτητο συστατικό, κρίνεται ως διακριτός σε σχέση με το Σύριζα. Η Δημάρ πιστεύεται ότι θα ακολουθήσει, μια και σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελε να σταθεί μόνη της σε αναμέτρηση απέναντι στο Σύριζα (κοινοβουλευτική επιβίωση). Με ακροβασίες (για να μην κλυδωνιστεί και η κυβερνητική σύμπραξη ΝΔ-Πασόκ), η σύμπηξη της κεντροαριστερής συμμαχίας αναβάλλεται τυπικά (παρά την παρασκηνιακή προετοιμασία της) μέχρι τις παραμονές των εθνικών εκλογών, που πιστεύεται βάσιμα (από τους θιασώτες αυτού του σεναρίου) ότι θα έρθουν πολύ νωρίτερα από τις τοπικές + ευρωπαϊκές του Ιουνίου 2014.

Εσείς ποιον δρόμο θεωρείτε πιθανότερο;

Ή μήπως κυοφορείται κι εδώ ένας ΤΡΙΤΟΣ ΔΡΟΜΟΣ;