Πλυστικό αγενείας

Ο πληθυντικός ευγενείας λέγεται ότι είναι ξενόφερτος, είναι όμως μέρος των "σωστών" ελληνικών εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Για την ακρίβεια νομίζω ότι είναι μέρος της σύμβασης στοιχειώδους κοινωνικής συνύπαρξης. Εγώ (προσπαθώ να) τον χρησιμοποιώ προς κάθε ενήλικα που δεν γνωρίζω και δεν μου έχει δώσει το θάρρος να του μιλάω στον ενικό. Δεν το βλέπουν όλοι έτσι. Με ενοχλούν όσοι - συχνότατα ξένοι αλλά όχι μόνο - δείχνουν να μη γνωρίζουν τη διαφορά.

Έχω βάλει αρκετές φορές αγγελίες σε εφημερίδα. Ο κανόνας είναι να μου απαντούν ανατολικοευρωπαίοι με οικειότητα μπάρμπα ή αφεντικού. Μέρος της είναι η χρήση του ενικού. Όποτε το μπορώ, γίνομαι εκλεκτικός και απορρίπτω ενδιαφερόμενους μόνο και μόνο από τον τρόπο που μου μιλάνε. Το να προσπαθήσεις να τους διορθώσεις, δεν παίζει - η τελευταία μου απόπειρα ήταν με μια ρωσίδα γιαγιά που άκουσε πληθυντικό και κατάλαβε πλυστικό.

Δεν θα τολμούσα να μιλήσω (στα γαλλικά, γερμανικά ή τούρκικα) στον ενικό ή (στα αγγλικά) σε first name terms σε κάποιον άγνωστο. Έτσι αυτονόητο θα έβρισκα το σεις και το σας, ακόμα και για εμάς τους μάγκες τους πειραιώτες, πολλώ δε μάλλον για φιλοξενούμενο στον τόπο μας, που ξέρει τα ελληνικά ροδάνι, κατά τα άλλα, και λέει δρυς και ζυγοστάθμιση. Δεν τίθεται δηλαδή θέμα κακής γνώσης της γλώσσας.

Το φταίξιμο όμως δεν είναι στον κάθε ξένο, που απλώς αναπαράγει αυτά που βλέπει γύρω του. Νομίζω ότι η απαξίωση των καλών τρόπων έχει καταλήξει να χαρακτηρίζει σε μεγάλο βαθμό τις κοινωνικές μας επαφές. Μπορεί να πρόκειται για εντροπία, δηλ. την τάση του υλικού κόσμου αλλά και των πνευματικών εκφράσεων να διολισθαίνουν σε κατάσταση μικρότερης πολυπλοκότητας. Μπορεί πάλι να σπρώχτηκε πολιτικά, μαζί με διάφορες άλλες εξελίξεις εκδημοκρατισμού ανακατεμένου με ισοπέδωση.

Σε καμιά περίπτωση δεν θα ισχυριστώ ότι οι τύποι πρέπει να υπερισχύουν της ουσίας. Μια αγαπητή κυρία της γειτονιάς μου, στα παιδικά μου χρόνια, ναι μεν ζητούσε από τα παιδιά της (σπάνιο αυτό ακόμη και τότε) να της μιλούν στον πληθυντικό, δεν είχε όμως ψευδαισθήσεις. Κάποτε, έλεγε με το αστείρευτο χιούμορ της, θα μου πουν κι αυτά: "Δεν πάτε στο διάολο, μαμά;" Κι όμως, οι καλοί τρόποι - και κυρίως ο καλλωπισμός της ψυχής, που συμβολίζουν - έχουν την αξία τους και εύχομαι να μην τους στείλουμε μια για πάντα στο διάολο στο όνομα της αμεσότητας και της απλοποίησης.

Η πρώτη κοπάνα του "Τζώννυ"

Το 1978 η αγαπημένη μου ασχολία ήταν να παίζω μπάλα με τους φίλους μου. Σχεδόν κάθε ελεύθερη έκταση κατάλληλου μεγέθους την φανταζόμουν με γκολπόστ. Τόσο αυτές που χρησιμοποιούσαμε στο πραγματικό μας παιχνίδι, π.χ. το δρόμο της γειτονιάς (κι ας είχε κλίση), όσο και άλλες δυνητικές υποψήφιες. Μία απ' αυτές θα τη δω απόψε. Όχι ελεύθερη βέβαια - θα παρκάρω εκεί το αυτοκίνητό μου μαζί με εκατοντάδες άλλα, που θα φέρουν θεατές στην αποψινή παράσταση. Μιλάω για την αλάνα μπροστά απ' το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου.

Το 1978, τη χρονιά που πρωτοεπισκέφτηκα το θέατρο στο Λυγουριό, έχω την εντύπωση ότι ήταν φρέσκια η διαμόρφωση αυτού του χώρου στάθμευσης. Σ' εκείνη την εκδρομή, που αποτέλεσε την πρώτη μου επίσημη "κοπάνα" από το σχολείο (με την άδεια της μαμάς, που με συνόδευε), μαγεύτηκα από πολλά αξιοθέατα, όπως π.χ. το Παλαμήδι με τη φυλακή του Κολοκοτρώνη (που επίσης επισκεφτήκαμε). Εξίσου έντονα όμως θυμάμαι ένα πραγματικό γήπεδο ποδοσφαίρου που συναντήσαμε στο δρόμο μας, λίγο πριν τη στάση που έκανε η οδηγός για καφέ στα Λουτρά (Ωραίας) Ελένης. Το γήπεδο ήταν πραγματικό, με τέρματα και διαγραμμίσεις, ορατό από το δρόμο - για την ακρίβεια, εφαπτόταν στους δύο δρόμους που διασταυρώνονταν. Έμοιαζε με αλάνα διαμορφωμένη και γι' αυτό το λάτρεψα - θα μπορούσε να το έχει κι η δική μου γειτονιά, με λίγη καλή θέληση.

Το γήπεδο αυτό υπάρχει και σήμερα, δίπλα στο χωριό με το παράξενο όνομα Κυράς Βρύση που σχολιάσαμε όλοι οι επιβαίνοντες, στην Ισθμία πλάι στη διώρυγα. Θα ξαναπεράσω από δίπλα του απόψε, γυρνώντας στο σπίτι από την Επίδαυρο. Μένω μόλις λίγα χιλιόμετρα παραπέρα. Σταθερή αξία. Όπως και όλα όσα είδα σ' εκείνη την απρόοπτη εκδρομή. Μα πιο πολύ εκείνο που άκουσα. Εκείνο το μαγικό.

Το όνομά μου στα αγγλικά, Τζώννυ όπως με αποκαλούσε η δασκάλα των αγγλικών, συνοδοιπόρος κι αυτή στην εκδρομή. Το ψιθύρισε από το κέντρο της κυκλικής πλατείας ή ορχήστρας, ενώ εγώ βρισκόμουν κάπου στο πάνω διάζωμα, εκεί περίπου όπου θα κάθομαι και απόψε. Σε κανονικές συνθήκες, ο ψίθυρος δεν θα ακουγόταν εκεί ψηλά. Η περίφημη ακουστική έκανε το θαύμα της.

Τζώννυ με ακούς; Σε άκουσα, teech. Σε διαβάζω κιόλας, όπως ξέρεις. Η τότε δασκάλα μου έχει γράψει ένα πολύ όμορφο βιβλίο - έχω γράψει γι' αυτό, εδώ. Προσεχώς ελπίζω να έχω την ευκαιρία να απολαύσω και το δεύτερο, που όπως μαθαίνω αναφέρεται σε γνώριμους ανθρώπους αγαπημένων τόπων. Θα τα πούμε και γι' αυτό, καλά να είμαστε. Προς το παρόν, αναχωρώ για να κάνω τη μαγική διαδρομή από την ανάποδη (Ναύπλιο-Επίδαυρος-Ισθμός). Πάλι μαγική παραμένει.

Η Ισθμία. Αριστερά διακρίνεται το γήπεδο.

Γερμανικά πουλιά και ερπετά στην Κρήτη - Η αλήθεια για το Σήφη

Η εμφάνιση του κροκόδειλου Σήφη στην Κρήτη για αρκετές μέρες αποτελούσε μυστήριο.

Όχι πια.

Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, το τρομερό ερπετό δεν βρέθηκε τυχαία αυτές τις μέρες στην ελληνική μεγαλόνησο.

Είναι γνωστή η προτίμηση πολλών τουριστών από όλο τον κόσμο στη λεβεντογέννα Κρήτη.

Ιδίως ευρωπαίων. Και ιδιαίτερα γερμανών.

Αυτό δεν είναι άσχετο με τη - σχετικά πρόσφατη - ιστορία του νησιού.

Για να την καταλάβουν, οι γερμανοί στο β' παγκόσμιο πόλεμο έδωσαν μια ξεχωριστή μάχη.

Και την εγκατέλειψαν τελευταία απ' όλα τα ελληνικά εδάφη, τον καιρό της υποχώρησής τους.

Η στρατηγική της θέση στην ανατολική Μεσόγειο είναι η αφορμή. Οι γερμανοί όμως αποδεδειγμένα αγαπούν την Κρήτη.

Και τα διάφορα ερπετά της.

Είτε πρόκειται για δεινοσαύρους (πολιτικούς και μη) είτε για τους σύγχρονους διαδόχους τους, δηλ. τα πάσης φύσεως κροκοδειλάκια.

Ο Σήφης δεν είναι ένας οποιοσδήποτε κροκόδειλος.

Έχει την ιδιότητα, όπως πολλά άλλα ερπετά, να αποκτά όποιο χρώμα ή χρωματικό συνδυασμό επιλέξει.

Το τελευταίο δεκαπενθήμερο, μάλιστα, οι θαυμαστές του παρατήρησαν ότι κάθε σούρουπο τα χρώματά του ταυτίζονταν με σημαία κάποιας χώρας. Διαφορετικής κάθε φορά. Και συγκεκριμένα, της χώρας, η εθνική ομάδα της οποίας θα νικούσε στο τελευταίο παιχνίδι κάθε μέρας, σε όλη τη διάρκεια της φάσης νοκ άουτ.

Όσο έπαιζε η εθνική μας, για προφανείς λόγους δεν ανακοινώθηκε αυτή η θαυματουργή ιδιότητα του κροκοδείλου. Η πιθανότητα να αποκλειστούμε, όπως και τελικά συνέβη, ήταν σοβαρή - κι έτσι, αποσιωπήθηκε το ότι ο Σήφης, το απόγευμα της αποφράδας Κυριακής, πήρε τα χρώματα της Κοσταρίκας.

Τώρα που όλοι ξέρουμε για τον κροκόδειλο, τα μάτια όλων θα είναι στραμμένα στη λίμνη που τον φιλοξενεί, την Κυριακή το απόγευμα. Ανάλογα με τη μεταμόρφωσή του, θα έχουμε μια πρώτη, αξιόπιστη ένδειξη - όπως πριν τέσσερα χρόνια με το καημένο το χταποδάκι - για το ποιος θα είναι ο νικητής του κυριακάτικου τελικού ανάμεσα στη Γερμανία και την Αργεντινή.

Οι χιλιάδες γερμανοί λάτρες της Κρήτης είναι σίγουροι από τώρα, μετά και το θριαμβευτικό 7-1 του ημιτελικού ενάντια στη Βραζιλία, ότι ο κροκόδειλος θα γίνει κόκκινος, μαύρος και χρυσαφένιος - στα εθνικά τους χρώματα.

Για το λόγο αυτό οργανώνουν παραλίμνιο πάρτυ μεθαύριο Κυριακή.

Στην περίπτωση που (προβλεφθεί ότι θα) χάσουν - διότι όλα είναι πιθανά στο ποδόσφαιρο - ελπίζουμε ότι θα δικαιώσουν τη στερεότυπη άποψη περί ψυχραιμίας του λαού τους και δεν θα πέσουν, από την απελπισία τους, στη λίμνη αμέσως μόλις ο Σήφης γίνει γαλανόλευκος ως αργεντίνος.

Αν πάλι κερδίσουν, προβλέπεται ότι στο πασίγνωστο πλέον γερμανικό πουλί, θα κάνει στο μέλλον παρέα ένα καινούργιο μνημείο, αυτό του γερμανικού κροκόδειλου.

Το Eurofoot των 10 παικτών: Η Μέρκελ, ο Κάμερον, ο Νόιερ κι ο Καρνέζης

Θεωρητικά, το παγκόσμιο ποδόσφαιρο διοικείται από ένα πλέγμα διεθνών φορέων (όπως οι FIFA, UEFA, CONCACAF) κι έτσι δεν θα έπρεπε να υπόκειται σε γεωπολιτικές σκοπιμότητες.

Η πραγματικότητα ξέρουμε ότι είναι διαφορετική. Μερικές αποδείξεις:
- Οι ισραηλινές ομάδες παίζουν ως ευρωπαϊκές ενώ οι λιβανέζικες ή ιορδανικές όχι
- Οι βρετανοί που πετυχαίνουν να εξαιρούνται από τα πάντα (π.χ. προϋπολογισμός Ευρωπαϊκής Ένωσης) εκπροσωπούνται με τρεις ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες (Αγγλία, Σκωτία, Β. Ιρλανδία), ενώ de facto ανεξάρτητα κράτη (ας μην πούμε ποια και στενοχωρηθούμε) δεν έχουν εκπροσώπηση
- Η παντοδύναμη σοβιετική μηχανή (ομάδα Λομπανόφσκι) του 1986 αποκλείστηκε από το Βέλγιο ελέω διαιτησίας - η συνέχεια (πτώση του κομμουνισμού) είναι γνωστή

Μην ξεγελιέστε λοιπόν. Όσο κι αν προβάλλονται άλλα θέματα (π.χ. η κόντρα Κάμερον-Γιούνκερ), το ποδόσφαιρο - όπως σας αποκαλύπτουμε εδώ - ήταν κεντρικό (αν και άτυπο) θέμα συζήτησης και στην πρόσφατη ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής. Κι όχι για τα "πειράγματα" των γαλλογερμανών (που προχώρησαν στους "8") σε Ισπανούς, Άγγλους και Ιταλούς (που έφυγαν από τον πρώτο γύρο), ούτε για τη συνωνυμία του έλληνα star striker με τον πολυχρονεμένο μας πρωθυπουργό.

Τα νέα από τις Βρυξέλλες λένε ότι η γερμανική επικυριαρχία, που ήδη έχουμε νιώσει ποικιλοτρόπως (σκληρό ευρώ, σφιχτή "αλληλεγγύη" μέσω λιτότητας, Task Force), θα μπει στο "πετσί" του λαοφιλούς αθλήματος.

Χθες πολλοί θυμηθήκαμε τον όρο μπακότερμα βλέποντας το γερμανό τερματοφύλακα Μάνουελ Νόιερ να αποκρούει με πόδια και κεφάλι, βγαίνοντας πολύ έξω από την περιοχή του. Μερικοί συνέκριναν με τον Ιγκίτα και απέδωσαν τη συμπεριφορά αυτή σε κάποιο χούι. Οι πιο ψαγμένοι είδαν ότι ο τολμηρός Νόιερ ελευθερώνει - με τον τρόπο αυτό - δυνάμεις στα σέντερ μπακ, επιτρέποντας στην ομάδα να παίξει επιθετικότερα.

Η αλήθεια όμως είναι πιο εντυπωσιακή. Μέρος της ιδιαίτερης ατζέντας που συζητήθηκε ανάμεσα στη Μέρκελ, τον Ολάντ και το Γιούνκερ - μαζί με τη μάχη για την προεδρία της Κομισιόν - είναι η εξέλιξη, επί το αποδοτικότερο, του ποδοσφαίρου.

Ο αριθμός 11, που για κάποιο περίεργο λόγο καθιερώθηκε ως το πλήθος των παικτών μιας ομάδας, είχε αρχίσει να γίνεται ενοχλητικός. Δεν είναι άρτιος (ώστε να σπάει στα δύο), δεν είναι δεκάδα ώστε να μετριέται στα δάχτυλα των 2 χεριών. Χώρια που μια μείωση στον αριθμό των παικτών θα είχε προφανείς ευεργετικές συνέπειες:
- Θα αύξανε τον ελεύθερο χώρο, μειώνοντας τα στενά μαρκαρίσματα. Άρα θα έκανε ευκολότερο το παιχνίδι και εντυπωσιακότερο το άθλημα, με περισσότερα γκολ
- Θα οδηγούσε σταδιακά σε μικρότερες ανάγκες χώρου, άρα μικρότερα γήπεδα (μικρότερο κόστος)
- Θα μείωνε κατά 9,1% το λειτουργικό κόστος κάθε ομάδας

Αν ο τερματοφύλακας-μπακότερμα γίνει υποχρεωτικός κανόνας, οι ομάδες θα λειτουργούν πιο ισόρροπα - όχι οι μέσα να τρέχουν κι ο ένας να κάθεται. Τα συστήματα π.χ. 4-3-3, 3-5-2 κ.λπ. θα πάψουν να δημιουργούν απορίες (γιατί αθροίζουν σε δέκα ενώ οι παίκτες είναι 11;). Οι ποδοσφαιριστές θα εκπαιδεύονται εξίσου και στις αποκρούσεις, έτσι ώστε σε περίπτωση αναγκαστικής αλλαγής να μη χαραμίζεται το έμψυχο υλικό του πάγκου.

Το παίξιμο του Νόιερ, συνεπώς, στο χθεσινό παιχνίδι Γερμανίας-Αλγερίας, δεν ήταν τίποτε άλλο από ένα demo, μια δοκιμή του αυριανού continental ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Του ποδοσφαίρου των 10. Όταν έχεις μπακότερμα, τι το θες το λίμπερο;

Είναι προφανές ότι η "συμμαχία για το Γιούνκερ" στην πραγματικότητα στρέφεται εναντίον του Κάμερον και της Βρετανίας και δεν αφορά τα της Κομισιόν και της Ευρωβουλής, που αμφότερα φτυσμένα τα έχουν οι ευρωπαίοι ηγέτες. Διότι το άθλημα με τους δέκα παίκτες, που κυοφορείται στους διαδρόμους των Βρυξελλών, δεν μπορεί να το δεχτούν σαν "ποδόσφαιρο" οι, "πατέρες" του φούτμπολ, βρετανοί.

Είναι επίσης αναμφισβήτητος ο ανθελληνικός χαρακτήρας μιας τέτοιας εξέλιξης, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, αν σκεφτούμε το πόσο απίθανο είναι να κινηθεί περισσότερο και να παίξει ως μπακότερμα ένας τερματοφύλακας τόσο παροιμιωδώς ακίνητος (βλ. το γκολ που φάγαμε από την Κοσταρίκα), που λέγεται ότι αυτός, ο μαρμαρωμένος, έδωσε το όνομά του στο περίφημο καρνεζαίικο μάρμαρο.

Μεσοπρόθεσμα, το πιθανότερο είναι να αναπτυχθεί και εδώ μια νέα γενιά τερματοφυλάκων, που θα προσαρμοστεί και στο νέο Eurofoot των 10 παικτών. Θα αργήσουμε λίγο, όπως αργήσαμε να απαλλαγούμε από χαφ τύπου Νιόπλια που ξεκινούσαν επιθέσεις πασάροντας προς τα πίσω, αλλά πού θα πάει, θα πάρουμε μπρος.

Μακροπρόθεσμα, τέλος, όλοι θα πεθάνουμε οπότε δεν έχει σημασία να κοιτάμε τόσο μακριά.

Και στον τελικό, θα γίνει της δαγκάνας!

Η βίαιη συμπεριφορά του ουρουγουανού Σουάρες δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Η εξήγησή της όμως δεν είναι εύκολη.

Βάναυσο παιχνίδι έχουμε δει κι από άλλους συμπατριώτες του. Αμερικάνικο περιοδικό έλεγε, το 1986, ότι ο τοτε αμυντικός της Σελέστε Victor Hugo Diogo διαψεύδει το λογοτεχνικό του όνομα (Βίκτωρ Ουγκώ) με τα συχνά βίαια τάκλιν. Ο πατέρας μου πίστευε ότι οι περισσότεροι ουρουγουανοί παίχτες, σαν αυτούς με τις μαλλούρες και τις μουστάκες που κατέκλυσαν τα ελληνικά γήπεδα μεταξύ 1970-1980, είχαν κρυμμένα μαχαίρια μέσα από τις κάλτσες.

Ο Σουάρες όμως είναι κάτι άλλο. Πέρα από την κακή του στάση - με αποκορύφωμα τη ρατσιστική επίθεση απέναντι στον Εβρά - έχει μια εμμονή στα δαγκώματα. Αυτό με τον ιταλό ήταν το πιο πρόσφατο - έχουν προηγηθεί κι άλλες δύο περιπτώσεις, απέναντι σ' ένα σέρβο κι έναν τούρκο.

Τι συμβαίνει;

Αν προσέξετε την οδοντοστοιχία του ποδοσφαιριστή, θα δείτε τους ασυνήθιστα μεγάλους κοπτήρες. Φαίνεται ότι αυτός ο άνθρωπος προοριζόταν από τη φύση για τα καμώματα αυτά.

Επειδή όμως η ανατομία δεν προεξοφλεί πάντοτε από μόνη της τη συμπεριφορά, και καθώς επανειλημμένα έχει αποδειχθεί ότι το όνομα είναι οιωνός, αναζήτησα μια ετυμολογική ερμηνεία βάσει του επωνύμου.

Το Σουάρες δεν είναι σπάνιο. Απαντάται και ως Σοάρες - όπως του πορτογάλου πολιτικού που κυριάρχησε στη χώρα του μετά τη δικτατορία. Στην καστιλιάνικη εκδοχή (Σουάρεθ) άκουγε κι ένας άλλος ίβηρας πολιτικός, επίσης της άμεσης μεταδικτατορικής περιόδου (ισπανός πρωθυπουργός).

Η προέλευση του επωνύμου όμως έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κατά μία άποψη, η ρίζα είναι εβραϊκή. Το Σου Χααρέτζ, από το οποίο μάλλον βγαίνει το Σουάρες, σημαίνει: Ιδού η Γη.

Προσέξτε τώρα τις εθνικότητες των παικτών που δάγκωσε ο Σουάρες. Ιταλός ο ένας, σέρβος ο δεύτερος και τούρκος ο τρίτος.

Δεν χρειάζονται, νομίζω, άλλες αποδείξεις για να πειστεί ακόμη κι ο πλέον δύσπιστος, για τα παρακάτω:

(1) Ο Σουάρες είναι το (εβραϊκό, βεβαίως-βεβαίως) Θηρίον της Αποκαλύψεως. (Το ότι οι εβραίοι κατηγορούνται για όλα τα κακά που έχουν βρει τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των "άρρωστων μεταπολιτευτικών καθεστώτων" των μεσογειακών χωρών, είναι περιττό να ειπωθεί.)

(2) Ο επόμενος στόχος του θα είναι από τη χώρα που βρίσκεται στο κέντρο βάρους του "τριγώνου" αυτών που ήδη υπήρξαν θύματά του. Η Ιταλία, η Σερβία και η Τουρκία γυροφέρνουν την Ελλάδα. Δεν χρειάζεται να πω κάτι παραπάνω.

(3) Το πρόγραμμα του μουντιάλ είναι έτσι δομημένο, ώστε - μετά τη χθεσινή σαμαροσαμαρική επιτυχία μας (ένα γκολ ο Σάμαρης κι ένα ο Σαμαράς - και χωρίς τον πρωθυπουργό μας, πού θα βρισκόμασταν όλοι;) - την Ουρουγουάη μπορούμε να την ξανασυναντήσουμε μόνο σε ένα παιχνίδι:

...Τον τελικό!

Ας κρατήσουμε τα καλά νέα, λοιπόν. Τα σημάδια δείχνουν ότι θα πάμε τελικό. Αρκεί να το πιστέψει η ομάδα, κι ας φαίνεται απίθανο. Και το 2004 απίθανο φαινόταν.

Κι όσο για την προστασία μας από το κακό ...δόντι, υπάρχουν λύσεις. Κι αυτές μας τις διδάσκουν οι δυτικοί αφρικανοί, όπως αυτοί της Ακτής που αποκλείσαμε χθες. Η μάσκα του λαού Λόμα προστατεύει από τα θηρία που δαγκώνουν. Πέραν του ότι "τους πήραμε τα σκαλπ" (έστω και με το πέτσινο πέναλτυ), ελπίζω να "βουτήξαμε" και καμιά τέτοια μάσκα. Ας μπαίνουμε μ' αυτήν στο εξής στο γήπεδο. Κι όχι μόνο στον τελικό, στον οποίο άλλωστε υπάρχει μια μικρή πιθανότητα να μη φτάσουμε. Δαγκωτήρια θα υπάρχουν - δεν μπορεί! - και στους άλλους λαούς που θα βρεθούν στο διάβα μας, αρχίζοντας από την επόμενη Ακτή (Costa), την Κοσταρίκα. Το ξέρω ότι εμείς είμαστε ανώτεροι και πολιτισμένοι και δεν δαγκώνουμε σαν κι αυτούς τους τριτοκοσμικούς. Τους είδατε όμως και τους ιταλούς, τον πιο πολιτισμένο λαό του κόσμου - που έλεγε κι ο Ηλίας Πετρόπουλος. Υποτίμησαν το δάγκωμα του Θηρίου κι έμειναν εκτός.

Εμείς - που εκτός από πολιτισμένοι είμαστε και ξύπνιοι - ας μην την πατήσουμε έτσι. Ο προπονητής μας ο Σάντος, που ως πορτογάλος ξέρει κι αυτός από Σο(υ)άρες, είμαι βέβαιος ότι στα γούρια του - μαζί με την επίκληση των Αγίων Ιωάννη και Πέτρου, που έκανε στις χθεσινοβραδινές του δηλώσεις - θα προσθέσει και τις γλυκύτατες αφρικάνικες μάσκες της Φιλντισένιας Παραλίας.

UPDATE. Ακόμη κι αν περάσουμε στον τελικό, φαίνεται πως ο Σουάρες δεν θα μπορεί να δαγκώνει εντός αγωνιστικού χώρου, σύμφωνα με σημερινό (26/6/2014) δημοσίευμα.
Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες θα εξεταστεί η ένσταση του ποδοσφαιριστή, προκειμένου να μπορέσει να αγωνιστεί με περιοριστικά μέτρα, όπως ειδική μασέλα ή φίμωτρο.

Σκέψεις της παραλίας

Διαδίδονται, ψεκάζονται για την ακρίβεια, διάφοροι πίνακες που δείχνουν τις "παραλίες προς ιδιωτικοποίηση". Συνήθως η τελευταία εντός εισαγωγικών λέξη αντικαθίσταται από πιο πιασιάρικες όπως ξεπούλημα ή εκποίηση. Κάτι σε ποίηση, τέλος πάντων, για να κρατάμε σταθερό το στόμα μας προφέροντας τα απανωτά "ι". Να κάνει και ρίμα με τη φτωχοποίηση, που άκουσα πρόσφατα από κομψό κύριο, θαμώνα σολάριουμ και ντυμένο στην τρίχα, που έκανε το πέρασμα του από μια καφετέρια για να πουλήσει αγωνιστικότητα και μίρλα. Έρχονται "ολοταχώς" όλες αυτές οι "ποιήσεις", ισχυριζόταν ο τυπάκος - τόσο, που απόρησα, γιατί άραγε φοράει loafer κι όχι παπούτσια με καρφιά σαν του σπρίντερ, να ρίξει καμιά τρεχάλα να γλιτώσει ο άνθρωπος;

Την είχε διαβάσει κι αυτός τη λίστα, όλων μας το μάτι την είχε πάρει. Τι σημασία έχει που επρόκειτο για επιλεκτικό κατάλογο με προβοκατόρικο τίτλο; Ντόρος να γίνεται. Εν προκειμένω, να "ξεσηκωθεί" ο τοπικός πληθυσμός, στη χειρότερη περίπτωση να συνεχίσουν όλοι τις ζωές τους, έχοντας ωστόσο στο πίσω μέρος του μυαλού τους ότι "οι παραλίες ξεπουλιούνται".

Βρήκα τους πλήρεις καταλόγους στον ιστότοπο του ΤΑΙΠΕΔ. Δεν μπορώ να πω ότι χάρηκα. Δεν έπεσα όμως από τα σύννεφα, ούτε σκανδαλίστηκα. Διότι το εν λόγω ταμείο υπάρχει και λειτουργεί από το 2011. Με πολλά σημεία που σηκώνουν συζήτηση (αμοιβές συμβούλων, παλινωδίες ως προς το τι είναι προς "αξιοποίηση" και τι όχι) αλλά με δεδομένο και κατανοητό ότι, στην αναζήτηση πρόσθετης ρευστότητας, ένας (χρεωμένος) οργανισμός θα κοιτάξει, μεταξύ άλλων, να διαθέσει σε αγοραστές ένα κομμάτι της περιουσίας του - όπως αναγκάζονται να κάνουν επιχειρήσεις ή άνθρωποι που βρίσκονται "σε ανάγκη". Επίσης, παρόλο που είναι περιττό, θυμίζω ότι η ψήφος μας το 2012 σημαίνει ότι, μεταξύ άλλων, αποδεχόμαστε και το ΤΑΙΠΕΔ όπως και τα οδυνηρά, βαριά μνημόνια ως "αναγκαίο κακό" (κι ας λέει ο πρωθυπουργός ότι "τα σκίζει" κάθε ξημέρωμα).

Κοίταξα δύο από τις νησιώτικες παραλίες της λίστας που τυχαίνει να μου είναι γνώριμες. Το ΤΑΙΠΕΔ μιλά για εξοχικές κατοικίες και στις 2 περιπτώσεις (και στη μία απ' αυτές, επιπροσθέτως για ξενοδοχείο). Δεν προκύπτει από κάπου ότι ντε και καλά θα μπουν κάγκελα και θα χρεώνεται το κολύμπι. Δεν θα είχε και νόημα άλλωστε, μια και ο απλός κολυμβητής θα πάει παραδίπλα στο τζάμπα. (Σχετικές εδώ και κάποιες διευκρινίσεις πάνω στην πρόσθετη νομοθετική παρέμβαση.) Ο επιχειρηματίας θα αναζητήσει τον τρόπο του να βγάλει λεφτά και από τον περαστικό, με τρόπους που έχουμε δει και αποδεχτεί (κρίνοντας ως καταναλωτές, όπως επιβάλλεται, ποιότητα και τιμές). Η ύπαρξη μάλιστα ενός ιδιώτη που θα έχει συμφέρον να διατηρήσει ελκυστικό τον περιβάλλοντα χώρο, μπορεί να φέρει και ευχάριστες εκπλήξεις. Όπως π.χ. να καθαρίζονται από σκουπίδια αυτές οι παραλίες, κάτι που σήμερα δεν συμβαίνει. Από τη μια ο βοριάς, στον οποίο κι οι δυο είναι εκτεθειμένες, από την άλλη οι γνωστές μας συνήθειες, το σκουπιδαριό ζει και βασιλεύει.

Το ερώτημα για μένα - και για άλλους λογικά σκεπτόμενους ανθρώπους, που σίγουρα κάπου υπάρχουν ανάμεσά μας, δεν είναι όλοι πλασιέ της μιζέριας - δεν είναι το αν απορρίπτουμε με το "καλημέρα" κάθε πώληση δημόσιας έκτασης. Μέσα μου το έχω λύσει αυτό, πολύ πριν έρθει το ΤΑΙΠΕΔ. Δείτε, για παράδειγμα, κάτι που έγραψα το 2009 για τον Ελαιώνα, που κάποιοι - όπως και για το Ελληνικό - ονειρεύονται ότι θα μπορούσε να γίνει βιώσιμο "ρουμάνι" διά της φυσικής οδού.

Έλεγα τότε:

Αλήθεια, ποιο ήταν το όραμα; Ότι το κράτος θα διέθετε τεράστια ποσά για να απαλλοτριώσει κάμποσα τετραγωνικά χιλιόμετρα και κατόπιν θα άφηνε την έκταση να γίνει "ρουμάνι", ένα φυσικό δάσος-"ζούγκλα" που δεν θα ήθελε καμία συντήρηση, καμία φύλαξη, καμία περαιτέρω επέμβαση στον αιώνα τον άπαντα; Συγγνώμη, αλλά ποιο κράτος έχουν στο μυαλό τους όσοι σκέφτονται έτσι; Αυτό που χρωστά, δανείζεται, κακοπληρώνει, κακοδιαχειρίζεται, κάνει "σαφάρι" κ.λπ.;

Αν κάποτε ξεμπερδέψουμε με τα αυτονόητα, θα ήθελα να δω να συζητιούνται ορισμένα πιο συγκεκριμένα ζητήματα γύρω από τις εκτάσεις που σκέφτεται να πουλήσει το ελληνικό κράτος:

- Ποιο τίμημα είναι εύλογο για την κάθε μία έκταση; 
- Με ποια κριτήρια θα επιλεγεί η καλύτερη προσφορά;
- Πώς θα προστατευτεί το περιβάλλον από την εκμετάλλευση;
- Με ποιο πρακτικό τρόπο θα διατηρηθεί προσβάσιμη η παραλία και θα αποφευχθούν αυθαιρεσίες;
- Ποια παράπλευρα οφέλη (αντισταθμιστικά τα λέμε καμιά φορά) θα έχει κάθε τόπος από την επένδυση;

Όπως ο καθένας μας δεν απομακρύνει την πινακίδα "πωλείται" / "ενοικιάζεται" μέχρι να βρεθεί η λύση που θα ικανοποιεί στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τα "θέλω" μας, κι εμείς ως πολίτες θα έπρεπε να έχουμε τη δυνατότητα συμμετοχής σε ένα δημόσιο διάλογο. Μπορούμε να το διεκδικήσουμε αυτό; Ή μας βολεύει να διατηρήσουμε το σημερινό φτωχό και φυγόπονο σετ επιλογών; Δηλαδή, από τη μια "σκύβω το κεφάλι μοιρολατρικά (κι αφήνω ν' αποφασίσουν αυτοί που ξέρουν καλύτερα)" κι από την άλλη "αρνούμαι συλλήβδην (λέω το εύκολο όχι σε όλα, διότι "δεν γίνονται αυτά")". 

 

Jack be nimble, Jack be Quick

Σε συνέχεια αποκαλυπτικής παρεμβάσεως του βουλευτού κυρίου Τέρενς Σπένσερ Νικολάου Φιλίππου του Ταχέος (Κουίκ) σχετικά με τον προσανατολισμό του εθνοσήμου του αντιπροσωπευτικού ποδοσφαιρικού μας συγκροτήματος, μετά από έρευνα αποκαλύπτεται ότι το κακό έχει πολύ βαθιές ρίζες.

Το "σάπιο καθεστώς της μεταπολίτευσης" και για την ακρίβεια η "πασοκική λαίλαπα" φαίνονται να ευθύνονται, σύμφωνα με τα νεώτερα στοιχεία που παρουσιάζονται εδώ σε αποκλειστικότητα, γι' αυτή την αλλοίωση του εθνικού μας συμβόλου, το οποίο - άκουσον, άκουσον - θα το δει φέτος ολόκληρη η  υφήλιος να κοιτάζει προς τα κάτω.

Τέτοιο σκάνδαλο ατίμωσης του σημείου του σταυρού έχει να συμβεί από τη δεκαετία του 1990, οπότε μετά από διαμαρτυρίες πιστών σταμάτησε - ευτυχώς - η διάθεση στην ελληνική αγορά παπουτσιών που έφεραν σταυροειδή ανάγλυφα στοιχεία στις σόλες.

Ωστόσο, η ιστορία κρατά από την εποχή που η πρώτη κυβέρνηση Παπανδρέου, στα πλαίσια της ανάδειξης λαϊκών αθλητών και πρωταθλητών του στίβου και άλλων αθλημάτων, καθιέρωσε τροποποιημένο εθνόσημο, δήθεν προς εκσυγχρονισμό του σχεδιασμού του.

Οι φωτογραφίες των δύο πρωταθλητριών του ακοντισμού, που θα δείτε παρακάτω, είναι αποκαλυπτικές.

Είναι τυχαίο ότι και οι δύο πολιτεύτηκαν αργότερα με το Πασόκ;

Ε;

Το θλιβερό είναι ότι η κυρία Σακοράφα πρόσφατα εκλέχτηκε θριαμβευτικά με σταυρό (σταυρό!) προτίμησης στο ευρωκοινοβούλιο.

Άραγε η ηγεσία του Σύριζα, που επιθυμεί να γίνει η κυρίαρχη πολιτική δύναμη και - για το σκοπό αυτό - έκανε και βήματα προσέγγισης του χριστιανισμού (παρά την αθεΐα του αρχηγού, νέος είναι αυτός, θα στρώσει άλλως τε), δεν πρόσεξε αυτό το λεπτό σημείο όταν επέλεγε τις υποψηφιότητές της;

Κι όσο για τον κ. Ταχύν (Κουίκ), γιατί άραγε δεν υπήρξε κατά τι ταχύτερος ώστε να καταγγείλει το φαινόμενο της παραποίησης του εθνοσήμου, αν όχι το 1982 που πρωτοσυνέβη, έστω στη διάρκεια της φετινής προεκλογικής περιόδου; Δεν σκέφτεται ότι αν μη τι άλλο θα είχε έτσι βοηθήσει (ίσως) στην αποφυγή του εκλογικού καταποντισμού ενός κόμματος που πριν 24 μήνες σε εθνικές εκλογές είχε λάβει 10 και πλέον τοις εκατό των ψήφων;

Clio, 1997-2014

Όταν πήραμε "την Κλειώ", επί πρωθυπουργίας Σημίτη και πλανηταρχίας Κλίντον, ο θρύλος έπαιρνε ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα μετά από πολλά χρόνια καθώς και τον πρώτο του μπασκετικό ευρωπαϊκό τίτλο. Έτσι, παρόλο που η προτίμησή μας ήταν το πράσινο κυπαρισσί, το άμεσα διαθέσιμο κόκκινο χρώμα δεν με χάλασε καθόλου (δεν μπορώ να πω το ίδιο για την πανάθα γυναίκα μου).

Το Ρενώ Clio μας συντρόφεψε σε όσες γειτονιές ζήσαμε έκτοτε (Καλλιθέα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Κόρινθο), στα ταξίδια μας στην ηπειρωτική χώρα και κάμποσα νησιά, σε βόλτες και δουλειές, μέχρι και στολισμένο σε low-budget γάμο αξιωθήκαμε να το δούμε.

Άντεξε αυτοκινητόδρομο, χωματόδρομο, παρκαρίσματα στο τσίμα-τσίμα σε μεγαλουπόλεις, κουβάλημα μετακομίσεων, μία θραύση κρυστάλλων (από κλεφτρόνι που "κονόμησε" μια φωτογραφική μηχανή, αν θυμάμαι καλά), μέχρι κι ένα ξώφαλτσο τρακάρισμα (ευτυχώς χωρίς τραυματισμό) εξαιτίας μιας απρόσεκτης κυρίας λίγα χιλιόμετρα από τον τάφο του Παϊσίου.

"Άκουσε" παιδικές φωνές και τραγούδια, φιλοξένησε αγκαλιές αλλά και καυγάδες, "έφαγε" ήλιο, άμμο και βροχόνερο. Το τελευταίο, το "αποτελείωσε". Λίγο πριν κλείσει τα 17, έχοντας ξεπεράσει τα 150.000 χιλιόμετρα, παίρνει το δρόμο της απόσυρσης. Αν είχε φωνή, θα έφευγε με ένα παράπονο: που δεν αξιώθηκε να βγει από τα σύνορα της χώρας, με μεγαλύτερο πλησίασμα σε αυτά το 1999, σε μια μοναχική βόλτα στη Δοϊράνη.

Το "Κλιουδάκι" θα μας λείψει.

Μακριά κι αγαπημένοι

Πάρκαρα δίπλα στον Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη, κάθησα δύο ώρες στον τεμπελοκαφενέ κι όλα φαίνονταν συμπαθητικά. Ήμουν τουρίστας, τώρα πια με τη βούλα, στην πόλη όπου γεννήθηκα. Η απομάκρυνση επισημοποιήθηκε με τη μεταδημότευσή μου. Έχει όμως συντελεστεί από παλιά. Η ψυχή μου δεν ανήκει στην πρωτεύουσα (με εξαίρεση ένα κομμάτι μου που ακόμα παραμένει, νοσταλγικά, στον Πειραιά). Δεν θυμάμαι πότε πρωτοσκέφτηκα να φύγω. Τα τελευταία 10 χρόνια, που είχα την τύχη να ζήσω έξω από το λεκανοπέδιο, μπορώ να μιλήσω για όλα αυτά που με χαρά άφησα πίσω μου. Νομίζω ότι το πιο εκνευριστικό ήταν η μεγάλη διασπορά των σημείων ενδιαφέροντος - και συνεπώς, η μεγάλη δυσκολία που είχαν οι απλές, καθημερινές δραστηριότητες, που απαιτούσαν μία ώρα η καθεμία μόνο και μόνο για τη μετακίνηση. Αυτό είναι αναπόφευκτο σε μια μεγαλούπολη, ειδικά αν έχεις ζήσει πολλά χρόνια σ' αυτήν. Σπάνια θα είναι στην ίδια μεριά της το σπίτι σου, η δουλειά σου, οι καλύτεροι φίλοι σου, οι υποχρεώσεις σου και τα χόμπι σου. Κι όταν οι συγκοινωνίες της, ακόμη και μετά από τις βελτιωτικές ενέσεις (βλ. μετρό και αυτοκινητόδρομοι), υστερούν, το πράγμα γίνεται κουραστικό.

Εκεί στο κέντρο όμως, στη μάλλον στενή κατοικημένη "λωρίδα" ανάμεσα στην Ακρόπολη και το Λυκαβηττό, τα πράγματα (ειδικά το σαββατοκύριακο) μοιάζουν διαφορετικά. Ήμουν τουρίστας, είπαμε: έβλεπα τη βιτρίνα. Αγαπιέται έτσι η μεγαλούπολη - ίσως το μυστικό το κατέχουν αυτοί που διαλέγουν να μείνουν (και να εργάζονται) στο σωστό κομμάτι του κέντρου. Μειώνεις έτσι τις καθημερινές μετακινήσεις στο ελάχιστο (και τις κάνεις κοινωνικά, μέσω των ΜΜΜ*) και αφήνεις τις μακρινότερες για τις ελεύθερες μέρες.

Έλα όμως που το σωστό κομμάτι έχει κάπως συρρικνωθεί (με όριο ίσως κάπου στην Ιπποκράτους;). Για να μη μιλήσουμε για τη διαφορά μέρας και νύχτας. "Αγαπιέται" το αθηναϊκό κέντρο όταν δύσει ο ήλιος; Τι γνώμη έχει ο τουρίστας - ο πραγματικά αδαής επισκέπτης - που θα κλείσει δωμάτιο σε ξενοδοχείο αλυσίδας στην Πατησίων, την Πλατεία Καραϊσκάκη ή το Σταθμό Λαρίσης;

Τι είναι αυτό που κάνει την ψυχή μου να μαυρίζει όταν περνάω από την πρώτη μου γειτονιά (Πλατεία Αμερικής) ή την Αριστοτέλους και τη Σωκράτους, ακόμη και μέσα από την "ασφάλεια" ενός αυτοκινήτου με κλειδωμένες τις πόρτες, τόσο ώστε να ανυπομονώ πότε θα γίνει πράσινο το φανάρι μην τυχόν και σταθώ πάνω από μισό λεπτό ακίνητος;

Δύο πράγματα συμβαίνουν. Αφενός η παρακμή (που έκανε no-go μια περιοχή που κάποτε ήταν απλά dodgy, για να χρησιμοποιήσω την αγγλοσαξονική ορολογία**) επιδεινώνεται. Αφετέρου, εγώ ως "νεοεπαρχιώτης" έχω ξεμάθει - και ταυτόχρονα απογοητευτεί, βλέποντας γνώριμα μέρη να χειροτερεύουν όταν το ζητούμενο, παντού και πάντα, ήταν (για μένα) η πρόοδος.

Είναι όμως γεγονός ότι γύρω από αυτή τη μεγαλούπολη περιστρεφόμαστε ακόμη κι εμείς που κατοικούμε σε μια από τις πόλεις-δορυφόρους, κι έτσι δεν έχουμε την πολυτέλεια να αδιαφορήσουμε για τη μοίρα της πρωτεύουσας, ακόμη κι αν επιλέξαμε να μείνουμε "μακριά κι αγαπημένοι".

* ΜΜΜ = μέσα μαζικής μεταφοράς
** dodgy = ψιλοεπικίνδυνη, no-go = απαγορευτικά επικίνδυνη (η απλοϊκή μου ερμηνεία)

Στη φωτό, ξενοδοχείο κοντά στην Πλατεία Κάνιγγος (στη στροφή των τρόλλεϋ)

Σταθερά βήματα μπροστά - oh wait

Όπως τα αεροπλάνα, που απογειώνονται κόντρα στον άνεμο (κατά τα λεγόμενα του Χένρυ Φορντ), έτσι κι ο δικομματισμός θα ξανανέβει μέσα από τις συναινέσεις.

Όλα ξεκίνησαν το Μάιο του 2012, πριν δύο χρόνια δηλαδή, μετά τις πρώτες εκλογές, αυτές όπου όλοι είχαν κάτω από 20%.

Για την ακρίβεια ξεκίνησαν δύο μέρες μετά την καταλυτική αναμέτρηση, που έβγαλε τρίτο το Πασόκ και δεύτερο τον ανερχόμενο Σύριζα.

Ο Σαμαράς δεν άργησε να ρίξει την πρώτη πιστολιά. Στην κούρσα ξεκίνησαν τα δύο πρώτα άλογα. Οι δυνάμεις του 19% και 17%, αντίστοιχα, δεν θα "φτουρούσαν" παρά μόνο αν μετατρέπονταν στους πυρήνες των δύο νέων μετώπων.

Έκανε "μάγκα" τον Τσίπρα, αναγορεύοντάς τον σε ηγέτη ενός μετώπου με πρώτο συστατικό το "αντί". Είτε αντιευρωπαϊκό όπως το αποκαλούσε ο μετέπειτα πρωθυπουργός, είτε "αντιμνημονιακό" όπως θα προτιμούσε ο αριστερός ηγέτης, μικρή σημασία είχε.

Κι αυτό γιατί πόνταρε στην υπεροχή της υποτιθέμενης θέσης έναντι της άρνησης. Υπολόγιζε ότι θα κέρδιζε ως "αντί-αντί". Κι έτσι απέναντι στο μάγκα, θα γινόταν κι εκείνος μάγκας, μεγαλύτερος κιόλας.

Και το win-win: Θα διαμοιράζονταν τα ιμάτια του Πασόκ. Όπως ο Καραμανλής με τον Αντρέα κάποτε. Η "αριστερά της αριστεράς" (έτσι αποκαλούσε το Πασόκ ο σερραίος) απέκτησε ρεύμα μέσα από τη μαχητική αντιπαράθεση - αλλά και από την ιδιότυπη προβολή που λάμβανε από έναν αντίπαλο που ασχολιόταν κυρίως μαζί της. Η Ένωση Κέντρου (ΕΔΗΚ) διαλύθηκε. Από το 20% στο 12% και μετά στο μηδέν κόμμα κάτι.

Τα τυράκια πέφτουν βροχή. Πρώτα η προσφορά κυβερνητικού ρόλου το Μάιο του '12, με τον Κουβέλη μεσολαβητή. Στη συνέχεια ένα κρυφό appeasement, ένας εξευμενισμός, με την υποστήριξη ΝΔ σε υποψηφίους ήττας στην Αττική και το Δήμο της Αθήνας (με αποτέλεσμα να πάρει ένα κομματάκι εξουσίας η Δούρου). Τώρα που μας τελείωσε η Δημάρ, παίρνει τη σκυτάλη ο ΣΕΒ. Κάποια σενάρια λένε ότι το σήριαλ θα συνεχιστεί με Κουβέλη και πάλι, για να αποκτήσει η αριστερά το δικό της Κωστή Στεφανόπουλο και να αποφευχθούν οι πρόωρες εκλογές (ή να γίνουν με απλούστερη αναλογική).

Φοβάμαι ότι εφαρμόζεται η δοκιμασμένη συνταγή του αδιέξοδου και της "ακυβερνησίας" που θα ενισχύσει το νέο διπολισμό. Ο Τσίπρας ελπίζει ότι το 27% - όσο κι αν φαίνεται σαν οροφή στον ψύχραιμο παρατηρητή - είναι αφετηρία για να γίνει αυτοδύναμος α-λα Α. Παπανδρέου. Το έργο το έχουμε ξαναδεί. Θα ζήσουμε ένα παρατεταμένο 1977, μπορεί κάποτε ένα νέο 1981 (1985, 1989...). Ομοίως, ο Σαμαράς αποκλείεται να αποδεχτεί το 9% της Χρυσής Αυγής ως μόνιμη δύναμη στα δεξιά του. Όπως αποδυνάμωσε τον Καμμένο, έτσι πιστεύει ότι θα ξαναφέρει στην πολυκατοικία κάμποσους ακροδεξιούς.

Αν όμως τα ποσοστά μεγέθους 20-φεύγα τοις εκατό γίνουν αντιληπτά ως οροφές (χλωμό το βλέπω), δεν αποκλείεται οι δύο ενδιάμεσες δυνάμεις να παγιωθούν, κάτι σαν "καλή" και "κακή" κεντροαριστερά (όπως οι χοληστερόλες HDL-LDL ή οι υγιείς τράπεζες με τις bad banks), έτσι ώστε να γίνονται μπαλαντέρ της ΝΔ ή του Σύριζα στην περίπτωση που τα πράγματα εξωθηθούν στη δημιουργία αντιαριστερών ή αντίστοιχα αντιδεξιών μετώπων.

Μετώπων πάντως.

Κι εδώ φαίνεται το πόσο στρατηγικό λάθος ήταν, για όσους θεωρούν ως μη χείρονα τον κεντροαριστερό χώρο, να μην επιδιωχθεί παση θυσία η ενιαία του έκφραση. Για την ώρα, υπάρχουν δύο "τσόντες" ανταγωνιστικές μεταξύ τους - στην εθνικής εμβέλειας πολιτική σκηνή βέβαια, μια και στις περιφέρειες, τα επιμελητήρια κ.λπ. η εικόνα είναι αλλιώτικη, με πιο αδύναμο Σύριζα.

Στο μεταξύ, ο κόσμος κινείται, η Ευρώπη είναι αναστατωμένη και η οικονομία, η κοινωνία, ελπίζει - όπως εύστοχα έγραψε ένας φίλος - να προχωρήσει επιτέλους από το "μηδέν" στο "μηδέν κόμμα ένα" (0,1).

Μακάρι να προχωρήσει, αλλά πώς;

Magna Graecia

Το φθινόπωρο του 2004 κοιμόμουν και ξυπνούσα δύο μόλις τετράγωνα μακριά από τη θάλασσα. Το μπαλκόνι του διαμερίσματός μας δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλο, συνέχισε όμως να μας φιλοξενεί μέχρι το τέλος Οκτωβρίου, πράγμα αδιανόητο παλιότερα. Δεν είχαμε μετακομίσει στους τροπικούς. Ήταν όμως η πρώτη μας "σαιζόν" έξω από τη μεγαλούπολη. Η πρώτη από πολλές, όπως αποδείχτηκε.

Ήταν η εποχή που ανακάλυψα, ανάμεσα σε πολλά άλλα, και τη Σικελία, μέσα από DVD - προσφορά εφημερίδας - με τον επιθεωρητή Μονταλμπάνο, βασισμένο σε μυθιστορήματα του εξαιρετικού Αντρέα Καμιλέρι. Ο Λούκα Τζινγκαρέτι ενσάρκωνε (ενσαρκώνει, ακόμη και σήμερα στο RAI) έναν "αστυνόμο" ανθρωπιστή, ευαίσθητο, προοδευτικό και ταυτόχρονα ξύπνιο, τσαντίλα και flirtatious. Έναν ιδανικό ευρωπαίο του νότου, που κολυμπούσε κάθε πρωί στην παραλία κάτω από το φανταστικό διώροφο σπίτι.

Σε αντίθεση με αυτό το όψιμο role model, δεν έχω ακόμα βρει κατοικία σε εξίσου βολική θέση, δηλαδή δίπλα σε "κολυμβήσιμη" θάλασσα. Υπάρχουν τέτοιες, αλλά συνήθως μας τα χαλάει η τιμή τους ή η απόσταση από τις ταπεινές καθημερινές μας ανάγκες - ξέρετε: σχολεία παιδιών, μινιμάρκετ, ΑΤΜ... Κατά τα άλλα όμως, έχω βρει την ελληνική Σικελία. Ξέρετε πού. Κάτω από το αυλάκι.

Δείτε το χάρτη. Τα "νησιά" είναι συγκρίσιμου μεγέθους. Στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος, με την ίδια πάνω-κάτω πολιτιστική ιστορία (ελληνορωμαϊκός πολιτισμός, χριστιανισμός, αρβανίτες, λίγοι σλάβοι παραπάνω εδώ, λίγοι σαρακηνοί παραπάνω εκεί) και με κοινά βιώματα πολέμου, φτώχειας, μετανάστευσης (και κουτσομπολιού). Εντάξει, το θηρίο ηφαίστειό τους στην Αίτνα είναι καλύτερο από το γιαλαντζί δικό μας στα Μέθανα. Εμείς, από την άλλη, ενώσαμε το νησί με την υπόλοιπη Ευρώπη - έστω κι απ' τη μεριά που δεν πατάει κανείς - με μια γέφυρα στολίδι, χωρίς να τσιμεντάρει η (ψόφια, εδώ, αν και όχι ανύπαρκτη) μαφία τα πόδια του μάστορα, όπως θρυλείται ότι έγινε μεταξύ Ρέτζιο και (σιτσιλιάνικης) Μεσσήνης.

"Δεν έχεις ζήσει αρκετή Σικελία στη ζωή σου;" με ρώτησε ένας (καταυλακιώτης) φίλος, όταν συζητούσαμε την ιδέα κοινών οικογενειακών διακοπών στο μεγαλύτερο πραγματικό νησί της Μεσογείού. Μάλλον ναι, αλλά δεν τη χορταίνω. Το κατάλαβα χθες βράδυ, που ένα δορυφορικό κανάλι έδειξε τη Μπααρία του Τορνατόρε. Ο Γκάρντιαν είχε βρει βαρετή την αφήγηση της ιστορίας ενός μεταπολεμικού σικελού που επιβίωσε (μέχρι να τον ζώσουν τα φίδια) ανάμεσα στους θείους Τάδε και Δείνα, το κόμμα (και τα αποκόμματα), την περιστασιακή απασχόληση και την πολυμελή οικογένεια. Ο Γκάρντιαν - και κυρίως η πόλη στην οποία τον διάβαζα, όρθιος στο λονδρέζικο μετρό, γυρίζοντας τις σελίδες με δυσκολία μια και δεν ήταν ταμπλόιντ - είναι ένα κομμάτι του εαυτού μου. Σημαντικό, όσο και τα δέκα τελευταία χρόνια στη βόρεια Πελοπόννησο. Παντού θα επιβιώσουμε. Παντού θα βρω κάτι να αγαπήσω. Ακόμη και μακριά από τα γνώριμα μέρη που σου επιτρέπουν (και σε εμπνέουν) να είσαι τη μισή χρονιά στη θάλασσα / στο μπαλκόνι, χωρίς να τουρτουρίζεις.

Προγνωστικά ευρωεκλογών

Επειδή πολύς κόσμος είναι τσιτωμένος, μέρες που είναι, θα αποφύγω μέχρι και την Κυριακή των εκλογών να κάνω οποιαδήποτε ανάρτηση ή και σχολιασμό σχετικά με πολιτικά θέματα.

Θα παραθέσω μόνο τα προγνωστικά που έστειλα σε, εξίσου "χομπίστες", συναδέλφους - όπως κάναμε και στις τελευταίες εθνικές εκλογές.

Οι φίλοι τα είχαν λάβει πριν τον πρώτο γύρο. Δεν αποτελούν ούτε γκάλοπ, ούτε αναγωγή, ούτε ανάλυση. Έτσι για πλάκα είναι, για να περνά η ώρα. Κάποιες φορές πέφτουμε μέσα, κάποιες όχι.

Πάμε λοιπόν.

ΣΥΡΙΖΑ 26%
ΝΔ 19%
ΠΟΤΑΜΙ 8%
ΧΑ 8%
ΚΚΕ 7%
ΕΛΙΑ 6%
ΑΝΕΛ 6%
ΔΗΜΑΡ 3%
Λοιποί 17% (ο καθένας χωριστά, κάτω του 3%)

Άντε, καλή ψήφο και ψυχραιμία. Όπως είχε γράψει πριν πολλά χρόνια ο Τσαγκαρουσιάνος, "ό,τι κι αν ψηφίσατε, ο λαός θα νικήσει".

Λάου-λάου

Όλοι αισθάνονται την ανάγκη να μιλήσουν. Δικαίωμά τους είναι, δεν τους το στερεί κανείς.

Το να προτρέπει ένας ιεράρχης τους χριστιανούς να ψηφίσουν τους ανθρώπους που πιστεύουν στο Θεό, όπως έκανε πρόσφατα ο μητροπολίτης με το κοσμικό επώνυμο Χατζηνικολάου (Μεσογαίας Νικόλαος), δεν είναι δα και ανήκουστο, ούτε παράλογο.

Το να ονομάσει εγκύκλιο την ανακοίνωσή του, ακούγεται - βέβαια - "κάπως". Έχουμε συνηθίσει, να εκδίδονται εγκύκλιοι από τα υπουργεία, όπως το οικονομικών ή το παιδείας. Η λέξη έχει μια έντονη γραφειοκρατική χροιά. Ίσως να είναι άδικο κι αυτό. Η αντίστοιχη αγγλική ορολογία είναι circular και σημαίνει το γράμμα που απευθύνεται σε κλειστό κύκλο ανθρώπων.

Αυτό είναι που με "χαλάει". Έρχεται σε αντίθεση με το "ελάτε όπως είστε" του μακαριστού, που το είχα βρει πολύ ρεαλιστικό και πολύ κοντινό στον τρόπο με τον οποίο εγώ και το περιβάλλον μου αντιλαμβανόμασταν το θρησκεύεσθαι. Η εγκύκλιος είναι για τον περιορισμένο (αν και ευρύ) κύκλο, όχι για διάχυση σε "νηστεύσαντες και μη".

Με όλο το σεβασμό, υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στην έκφραση της γνώμης και στη διάκριση. Για την τελευταία, υπάρχει η σχετική ευαγγελική περικοπή που παραθέτω και που έχει εφαρμογή όχι μόνο στη φορολογία αλλά και γενικότερα.

Τότε πορευθέντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον ὅπως αὐτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ. 

καὶ ἀποστέλλουσιν αὐτῷ τοὺς μαθητὰς αὐτῶν μετὰ τῶν ῾Ηρῳδιανῶν λέγοντες· διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ Θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός· οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων· 

εἰπὲ οὖν ἡμῖν, τί σοι δοκεῖ; ἔξεστι δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ; 

γνοὺς δὲ ὁ ᾿Ιησοῦς τὴν πονηρίαν αὐτῶν εἶπε· τί με πειράζετε, ὑποκριταί; 

ἐπιδείξατέ μοι τὸ νόμισμα τοῦ κήνσου. οἱ δὲ προσήνεγκαν αὐτῷ δηνάριον. 

καὶ λέγει αὐτοῖς· τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἡ ἐπιγραφή; 

λέγουσιν αὐτῷ· Καίσαρος· τότε λέγει αὐτοῖς· ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ. 

καὶ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν, καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἀπῆλθον.

(Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, ΚΒ' 15-22)

Και μια λάθος φωτογραφία:

Ο αγώνας συνεχίζεται

Πριν λίγο καιρό συνειδητοποίησα ότι φέτος είναι περισσότεροι από ποτέ οι γνωστοί μου που κατεβαίνουν υποψήφιοι. Το απέδωσα κατ' αρχήν στην ηλικία μου, πιστεύοντας ότι κάθε φορά στο εξής τα ίδια θα λέω. Νομίζω όμως ότι αντικειμενικά είναι περισσότεροι οι υποψήφιοι φέτος. Διάβασα κάπου ότι αυτό σίγουρα επιβεβαιώνεται στον αριθμό των επίδοξων ευρωβουλευτών. Λογικό, μια και υπάρχει σταυρός προτίμησης. Δεν ξέρω τι ισχύει όμως στα τοπικά και περιφερειακά ψηφοδέλτια.

Έχοντας ξεκαθαρίσει ότι είμαι (ακόμη) "απέναντι", οφείλω να πω ότι δεν καταλαβαίνω τις απαξιωτικές, δήθεν χιουμοριστικές αντιδράσεις ("κι η κουτσή Μαρία κατεβαίνει"). Έχω την εντύπωση ότι αυτά τα διαδίδουν όσοι όχι απλώς είναι "απέναντι", αλλά ειδικότερα όσοι εξ αυτών διακατέχονται από μεσσιανικό θαυμασμό σε συγκεκριμένου τύπου στιβαρές ηγεσίες μαζικών παρατάξεων ή κινημάτων. Καταλαβαίνω ότι δεν μπορούν όλοι να είναι ηγέτες, πολιτική όμως δεν είναι μόνο η ηγεσία ούτε μόνο το εκλέγεσθαι, με τους υπόλοιπους να είναι παρατρεχάμενοι, χειροκροτητές ή "στην απέξω". Πολιτική είναι πολλά διαφορετικά πράγματα, με κοινό θέμα σε πολλές περιπτώσεις την επιθυμία για μικρές ή μεγάλες νίκες, μικρά ή μεγάλα επιτυχημένα βήματα. Συμμετέχουν πολλοί κι όχι μόνο οι "φωτισμένες" (από ποιον;) ηγεσίες.

Το έχω πει, κατά βάθος θαυμάζω όσους εκτίθενται. Δίπλα στο θαυμασμό μου υπάρχει και μια μελαγχολική συμπάθεια. Μια οικονομία όπου δεν κινούνται πολλά πράγματα, με πρωτόγνωρη κι επίμονη επίσημη ανεργία 27%, πιστεύω ότι αποτελεί ισχυρό κίνητρο για να σπρώξει κάποιον ωφελιμιστικά στην πολιτική. Ίσως (για πολλούς, δεν θέλω να πιστεύω ότι ισχύει για όλους) να είναι ένα τελευταίο στάδιο προσπάθειας πριν την απόλυτη απελπισία. Δυστυχώς οι περισσότεροι θα απογοητευτούν, μια και δεν θα έχουν τη χαρά να εκλεγούν και να δουν αν μέσω της πολιτικής θα ξελασπώσουν.

Το είχε πάντα η πολιτική αυτό το στοιχείο. Ένα είδος αριστείας (δημοκρατικά νομιμοποιημένης) είναι άλλωστε, το να πείθεις τον κόσμο να σε ψηφίσει. Πρώτα πρέπει να αποδειχθείς ικανός να εκλεγείς. Και μετά, στην ιδανική περίπτωση, ικανός να υλοποιήσεις. Δεν έχουν όλοι την ίδια αφετηρία και τα ίδια προσόντα, έτσι είναι η ζωή. Έχεις όμως την ευκαιρία σου.

Θα ήθελα να μπορούσα να μείνω σε αυτή τη ρομαντική θεώρηση. Η πραγματικότητα όμως με διαψεύδει. Η αναγνωρισιμότητα αποδεικνύεται καθοριστική. Πώς να συμπαθήσω και να αξιολογήσω με πολιτικό μέτρο ένα κόμμα που αρχίζει και τελειώνει γύρω από μια δημοφιλή τηλεοπτική περσόνα; Πώς να μη δω ως στημένη και αντίθετη σε κάθε έννοια ισοπολιτείας και αμεροληψίας την υποψηφιότητα ηγετών δημοφιλών ποδοσφαιρικών σωματείων για μεγάλους δήμους της χώρας; Πώς να μη με θλίβει ο συνομήλικός μου υποψήφιος που παραπονιέται γιατί ο Καμίνης δεν φωταγώγησε την Αθήνα μετά την κατάκτηση κυπέλλου από τον ΠΑΟ;

Η μόνη μου ελπίδα είναι η συμμετοχή του πολίτη στην αέναη προσπάθεια για τις μικρές νίκες που προανέφερα - με φωνή, άποψη και δράση πέρα από οποιαδήποτε στιγμιαία εκλογική διαδικασία. Κάποιοι λένε ότι χρειάζεται "θεσμική θωράκιση". Φοβάμαι ότι αυτή θα είναι τόσο αναποτελεσματική, όσο και οι λογικές και πρακτικές αποκλεισμού έναντι "ακραίων" πολιτικών χώρων. Οι απαγορεύσεις δεν εξαφανίζουν την ακροδεξιά, ούτε τα ασυμβίβαστα τον μπερλουσκονισμό. Θα ήθελα το εκλογικό σώμα να θεωρήσει αυτονόητο ότι θα συνασπιστεί ακόμη και με άσπονδους αντιπάλους κάποιων, ή "αχώνευτους", προκειμένου να αφήσει εκτός νυμφώνος τους προέδρους των ΠΑΕ, με τον ίδιο τρόπο που το δημοκρατικό τόξο της Γαλλίας έδωσε 80% στο Σιράκ (στο Σιράκ!) εναντίον του Λεπέν πριν κάποια χρόνια. Ας είμαστε όμως έτοιμοι και για το ενδεχόμενο, το εκλογικό σώμα να μη συμπεριφερθεί όπως θα θέλαμε εμείς. Συμβαίνει συχνότατα. Άρα, να θυμόμαστε ότι υπάρχει ζωή (και προσπάθεια) και μετά τις εκλογές.

Για την Ευρωβουλή (ρε γμτ)

Οι φετινές ευρωεκλογές είναι διαφορετικές. Σε μια προσπάθεια να αμβλύνει το πολυσυζητημένο "δημοκρατικό έλλειμμα", η Ε.Ε. επιχειρεί να δώσει αμεσότερη νομιμοποίηση στους ανώτατους εκπροσώπους της. Έτσι, ο Πρόεδρος της Επιτροπής (Κομισιόν στα ελληνικά) προβλέπεται να εκλεγεί μεταξύ των επικεφαλής των παρατάξεων που θα εκπροσωπηθούν στο Ευρωκοινοβούλιο - κατ' αντίστοιχο τρόπο με τον πρωθυπουργό τυπικής ευρωπαϊκής χώρας, που συνήθως είναι ο υποψήφιος του πλειοψηφούντος κόμματος. Γι' αυτό το λόγο φέτος ξεκίνησαν τα ντιμπέητ (τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις) μεταξύ εκπροσώπων των ευρωκοινοβουλευτικών "ομάδων".

Οι ομάδες αυτές είναι οι βασικές πολιτικές οικογένειες. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένουν όπως τις γνωρίσαμε στο παρελθόν, με προεξάρχουσες τη σοσιαλδημοκρατική κεντροαριστερά και τη συντηρητική κεντροδεξιά. Πλέον, το αν η Ε.Ε. θα "πάει" αριστερότερα, δεξιότερα ή στο κέντρο, θα εξαρτηθεί πιο άμεσα (απ' ό,τι γινόταν έως τώρα) από την ψήφο μας στο τέλος του Μαΐου. Την ψήφο μας, δηλαδή των εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρωπαίων ψηφοφόρων.

Εδώ λοιπόν διαπιστώνει κανείς ότι η αλλαγή των ευρωεκλογών είναι ευπρόσδεκτη μεν, ημιτελής δε. Διότι εξακολουθούμε να ψηφίζουμε τα κόμματα όπως τα ξέρουμε στους εθνικούς πολιτικούς στίβους. Σταυρώνουμε, μεν (επίσης θετική αλλαγή), τους υποψηφίους της επιλογής μας, αυτοί όμως δεν προέρχονται από την "ελληνική λίστα της Σοσιαλδημοκρατικής Ομάδας / του Λαϊκού Κόμματος κ.λπ." αλλά από τα κόμματα που όλοι γνωρίσαμε και αγαπήσαμε. Πιθανώς αυτό να οφείλεται σε τυπικό κώλυμα - να μην προβλέπονται δηλ. "πανευρωπαϊκά κόμματα" στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο - ωστόσο συντελεί στο να μη γίνεται καλύτερα αντιληπτός ο χαρακτήρας των ευρωεκλογών.

Διότι - θυμίζω σε περίπτωση που δεν το έχουμε καταλάβει - το Μάιο δεν εκλέγουμε την εθνική μας εκτελεστική και νομοθετική εξουσία. Εκλέγουμε αυτούς που θα εκπροσωπήσουν το λαό μας στην υπερεθνική κοινωνία στην οποία είμαστε ενταγμένοι. Αν έχουμε στο μυαλό μας την ομάδα στην οποία εντάσσεται το κάθε κόμμα, μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε καλύτερα το μήνυμα που περνάμε - ή, ακόμη, το ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να πιάσει τόπο η ψήφος μας στην Α ή στη Β κατεύθυνση.

Μερικά συγκεκριμένα παραδείγματα θα βοηθήσουν:
- Ο έλληνας νεοδημοκράτης θεωρεί ότι τον εκφράζει η ασάφεια του ευρωπαίου κεντροδεξιού ηγέτη Γιούνκερ όσον αφορά τις πολιτικές καταπολέμησης της ανεργίας;
- Ο ψηφοφόρος του Σύριζα πιστεύει ότι οι διάδοχοι των πρώην σοβιετόφιλων ΚΚ (όπως το ΚΚΕ που ανήκει στην ίδια ομάδα) αποτελούν την ελπίδα για τους λαούς της Ευρώπης;
- Ο αναποφάσιστος κεντροαριστερός είναι έτοιμος να εγκαταλείψει την ισχυρή σοσιαλδημοκρατική παράταξη του Σουλτς ψηφίζοντας Δημάρ ή Ποτάμι για να τιμωρήσει το Βενιζέλο;
- Ο άστεγος κεντρώος θα πειστεί ότι οι Γέφυρες Σκυλακάκη-Τζήμερου είναι η καλύτερη δυνατή ελληνική εκπροσώπηση του χαρισματικού φιλελεύθερου Φέρχοφσταντ;
- Ο full ή semi φασίστας πώς ακριβώς αντιλαμβάνεται την Ευρώπη και τι κοινό έχει με τον, ενδεχομένως ανθέλληνα, ευρωσκεπτικιστή ακροδεξιό;
- Για τους οικολόγους δεν θα γράψω γιατί μου έρχονται δάκρυα...

Θα τα ξαναπούμε μετά από την απαραίτητη παύση για περισυλλογή! Καλό Μάιο να έχουμε.